[{"data":1,"prerenderedAt":3070},["ShallowReactive",2],{"blog-teaser-nl":3},[4,952,2210],{"id":5,"title":6,"articleId":7,"body":8,"category":930,"date":931,"description":932,"extension":933,"lastUpdated":931,"locale":934,"meta":935,"navigation":936,"path":937,"publishDate":931,"readTime":938,"refreshInterval":939,"seo":940,"slug":941,"stem":942,"tags":943,"__hash__":951},"blog\u002Fblog\u002Fold-building-arei-part8.nl.md","Oudere installaties en AREI Part 8: Bijzondere regels voor bestaande installaties","old-building-arei-part8",{"type":9,"value":10,"toc":890},"minimark",[11,15,24,27,32,39,50,59,61,65,72,77,80,84,91,95,123,131,133,137,140,144,188,192,228,240,244,247,270,274,281,285,306,310,313,315,319,326,330,424,428,431,457,459,463,467,474,478,485,497,501,571,586,588,592,599,603,610,632,636,654,656,660,667,671,685,689,700,704,715,719,781,783,787,841,843,847,874,876],[12,13,6],"h1",{"id":14},"oudere-installaties-en-arei-part-8-bijzondere-regels-voor-bestaande-installaties",[16,17,18,19,23],"p",{},"Niet elke elektrische installatie in België moet aan de nieuwste AREI-voorschriften voldoen. Voor oudere gebouwen bestaat er met ",[20,21,22],"strong",{},"Part 8 (Partie 8)"," een apart regelwerk dat bepaalde afwijkingen van de huidige standaard tolereert — zolang er geen onmiddellijk gevaar bestaat. Dit artikel legt uit wanneer Part 8 geldt, wat toegelaten is en waar de grenzen liggen.",[25,26],"hr",{},[28,29,31],"h2",{"id":30},"wat-is-part-8","Wat is Part 8?",[16,33,34,35,38],{},"Part 8 van het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is een ",[20,36,37],{},"bijzondere regeling voor bestaande installaties"," die vóór de inwerkingtreding van het huidige AREI werden aangelegd en gekeurd.",[16,40,41,42,45,46,49],{},"Het basisprincipe: zolang een installatie ",[20,43,44],{},"veilig"," functioneert en ",[20,47,48],{},"geen onmiddellijk gevaar"," vormt, hoeft ze niet volledig op de nieuwste stand gebracht te worden — ook al voldoet ze niet aan alle huidige voorschriften.",[51,52,53],"blockquote",{},[16,54,55,58],{},[20,56,57],{},"Belangrijk:"," Part 8 is geen vrijbrief. Het definieert duidelijk welke afwijkingen getolereerd worden en welke niet.",[25,60],{},[28,62,64],{"id":63},"wanneer-geldt-part-8","Wanneer geldt Part 8?",[16,66,67,68,71],{},"Part 8 geldt voor installaties die aan ",[20,69,70],{},"één"," van de volgende voorwaarden voldoen:",[73,74,76],"h3",{"id":75},"voorwaarde-1-installatie-vóór-01101981","Voorwaarde 1: Installatie vóór 01.10.1981",[16,78,79],{},"Installaties die vóór 1 oktober 1981 werden aangelegd (datum van inwerkingtreding van het oorspronkelijke AREI) vallen in principe onder Part 8.",[73,81,83],{"id":82},"voorwaarde-2-onder-het-oude-arei-gekeurd","Voorwaarde 2: Onder het oude AREI gekeurd",[16,85,86,87,90],{},"Installaties die onder een eerdere versie van het AREI werden gekeurd en sindsdien ",[20,88,89],{},"niet wezenlijk gewijzigd"," zijn.",[73,92,94],{"id":93},"wat-telt-als-wezenlijke-wijziging","Wat telt als \"wezenlijke wijziging\"?",[96,97,98,105,111,117],"ul",{},[99,100,101,102],"li",{},"Toevoegen van ",[20,103,104],{},"nieuwe kringen",[99,106,107,108],{},"Uitbreiding van de ",[20,109,110],{},"verdeelkast",[99,112,113,114],{},"Wijziging van de ",[20,115,116],{},"meterinstallatie",[99,118,119,120],{},"Omvangrijke ",[20,121,122],{},"herbekabeling",[51,124,125],{},[16,126,127,130],{},[20,128,129],{},"Let op:"," Kleine wijzigingen zoals het vervangen van een stopcontact of schakelaar gelden NIET als wezenlijke wijziging.",[25,132],{},[28,134,136],{"id":135},"wat-is-onder-part-8-toegelaten-getolereerde-afwijkingen","Wat is onder Part 8 toegelaten? (Getolereerde afwijkingen)",[16,138,139],{},"De volgende punten wijken af van het huidige AREI, maar worden onder Part 8 bij de keuring getolereerd:",[73,141,143],{"id":142},"_1-oude-kabeltypes","1. Oude kabeltypes",[145,146,147,160],"table",{},[148,149,150],"thead",{},[151,152,153,157],"tr",{},[154,155,156],"th",{},"Huidig AREI",[154,158,159],{},"Part 8 tolereert",[161,162,163,172,180],"tbody",{},[151,164,165,169],{},[166,167,168],"td",{},"XVB \u002F VOBst in Preflex",[166,170,171],{},"VOB-kabels in oude leidingen",[151,173,174,177],{},[166,175,176],{},"Cca-brandveiligheidsklasse",[166,178,179],{},"Oudere kabeltypes zonder CPR-classificatie",[151,181,182,185],{},[166,183,184],{},"Minimale doorsnede 2,5 mm² voor stopcontacten",[166,186,187],{},"Minimaal 1 mm² bij max. 6 A zekering of 10 A automaat (Art. 8.2.1 Nr. 5)",[73,189,191],{"id":190},"_2-aardlekschakelaars-rcd-differentieelschakelaar","2. Aardlekschakelaars (RCD \u002F Differentieelschakelaar)",[145,193,194,202],{},[148,195,196],{},[151,197,198,200],{},[154,199,156],{},[154,201,159],{},[161,203,204,212,220],{},[151,205,206,209],{},[166,207,208],{},"30 mA RCD per stopcontactkring",[166,210,211],{},"Geen 30 mA RCD nodig (alleen 300 mA hoofd-RCD)",[151,213,214,217],{},[166,215,216],{},"30 mA RCD voor badkamer verplicht",[166,218,219],{},"Getolereerd zonder, als er geen direct risico is",[151,221,222,225],{},[166,223,224],{},"Max. 8 kringen per RCD",[166,226,227],{},"Meer kringen toegelaten",[51,229,230],{},[16,231,232,235,236,239],{},[20,233,234],{},"Opmerking:"," Ook onder Part 8 wordt een ",[20,237,238],{},"300 mA hoofd-RCD"," aanbevolen en bij nieuwe meterinstallatie vaak door de netbeheerder vereist.",[73,241,243],{"id":242},"_3-stopcontacten-zonder-aardingcontact","3. Stopcontacten zonder aardingcontact",[16,245,246],{},"Oude stopcontacten (type C, zonder aardpen) worden onder Part 8 getolereerd, op voorwaarde dat:",[96,248,249,256,267],{},[99,250,251,252,255],{},"Geen toestellen van ",[20,253,254],{},"beschermingsklasse I"," (met metalen behuizing) worden aangesloten.",[99,257,258,259,262,263,266],{},"Het stopcontact niet in de ",[20,260,261],{},"badkamer"," of op ",[20,264,265],{},"vochtige plaatsen"," zit.",[99,268,269],{},"De kring verder intact is.",[73,271,273],{"id":272},"_4-geen-spd-overspanningsbeveiliging","4. Geen SPD (overspanningsbeveiliging)",[16,275,276,277,280],{},"Het huidige AREI schrijft voor nieuwe installaties een SPD (Surge Protection Device) Type 2 voor. Onder Part 8 is dit ",[20,278,279],{},"niet vereist",".",[73,282,284],{"id":283},"_5-oude-verdeeltechniek","5. Oude verdeeltechniek",[96,286,287,293,299],{},[99,288,289,292],{},[20,290,291],{},"Smeltzekeringen"," in plaats van MCBs zijn toegelaten.",[99,294,295,298],{},[20,296,297],{},"Schroefzekeringen"," (Diazed) worden getolereerd.",[99,300,301,302,305],{},"Ontbrekende ",[20,303,304],{},"opschriften"," worden als gebrek vermeld, maar leiden niet tot afkeuring.",[73,307,309],{"id":308},"_6-geen-brandveiligheidsclassificatie-van-kabels","6. Geen brandveiligheidsclassificatie van kabels",[16,311,312],{},"Kabels zonder CPR-classificatie (vóór 2017 geïnstalleerd) worden getolereerd, aangezien de CPR-verordening pas vanaf juli 2017 voor nieuwe installaties geldt.",[25,314],{},[28,316,318],{"id":317},"wat-is-niet-toegelaten-ook-onder-part-8","Wat is NIET toegelaten (ook onder Part 8)?",[16,320,321,322,325],{},"Bepaalde toestanden worden ",[20,323,324],{},"nooit getolereerd",", ongeacht de ouderdom van de installatie:",[73,327,329],{"id":328},"absoluut-ongeoorloofd","Absoluut ongeoorloofd:",[145,331,332,342],{},[148,333,334],{},[151,335,336,339],{},[154,337,338],{},"Toestand",[154,340,341],{},"Waarom?",[161,343,344,354,364,374,384,394,404,414],{},[151,345,346,351],{},[166,347,348],{},[20,349,350],{},"Blote of beschadigde kabels",[166,352,353],{},"Onmiddellijk elektrocutiegevaar",[151,355,356,361],{},[166,357,358],{},[20,359,360],{},"Volledig ontbrekende aarding",[166,362,363],{},"Geen bescherming bij isolatiefout",[151,365,366,371],{},[166,367,368],{},[20,369,370],{},"Water in contact met elektriciteit",[166,372,373],{},"Levensgevaar",[151,375,376,381],{},[166,377,378],{},[20,379,380],{},"Toegankelijke spanningvoerende delen",[166,382,383],{},"Direct aanrakingsrisico",[151,385,386,391],{},[166,387,388],{},[20,389,390],{},"Oververhitte kabels of verbindingen",[166,392,393],{},"Brandgevaar",[151,395,396,401],{},[166,397,398],{},[20,399,400],{},"Losse verbindingen in aftakdozen",[166,402,403],{},"Vlamboog-\u002Fbrandgevaar",[151,405,406,411],{},[166,407,408],{},[20,409,410],{},"Aftakdozen zonder deksel",[166,412,413],{},"Aanrakingsbescherming ontbreekt",[151,415,416,421],{},[166,417,418],{},[20,419,420],{},"Badkamer-stopcontact in zone 0 of 1",[166,422,423],{},"Levensgevaar, ook onder Part 8 verboden",[73,425,427],{"id":426},"veiligheidsgerelateerde-minimumvereisten","Veiligheidsgerelateerde minimumvereisten:",[16,429,430],{},"Ook onder Part 8 moet gewaarborgd zijn:",[96,432,433,439,445,451],{},[99,434,435,438],{},[20,436,437],{},"Voldoende doorsnede"," voor de werkelijke belasting (geen overbelast 0,75 mm²-kabel).",[99,440,441,444],{},[20,442,443],{},"Werkende zekeringen"," (geen \"overbrugde\" zekeringen).",[99,446,447,450],{},[20,448,449],{},"Aarding van de hoofdverdeler"," (verbinding met aardingselektrode).",[99,452,453,456],{},[20,454,455],{},"Toegankelijkheid"," van de verdeelkast.",[25,458],{},[28,460,462],{"id":461},"periodieke-keuring","Periodieke keuring",[73,464,466],{"id":465},"elke-25-jaar-verplicht","Elke 25 jaar verplicht",[16,468,469,470,473],{},"Bestaande installaties onder Part 8 moeten elke ",[20,471,472],{},"25 jaar"," een periodieke keuring ondergaan door een erkend controleorganisme.",[73,475,477],{"id":476},"bij-eigendomsoverdracht","Bij eigendomsoverdracht",[16,479,480,481,484],{},"Bij ",[20,482,483],{},"verkoop van een woning"," is een geldig keuringsattest (minder dan 25 jaar oud) verplicht. Ontbreekt dit, dan moet vóór de verkoop een keuring plaatsvinden.",[51,486,487],{},[16,488,489,492,493,496],{},[20,490,491],{},"18-maandentermijn (Art. 8.4.2.2):"," Bij aankoop van een woning met een negatief keuringsverslag heeft de koper ",[20,494,495],{},"18 maanden"," vanaf de aankoopdatum om de gebreken te verhelpen en een herkeuring te laten uitvoeren.",[73,498,500],{"id":499},"wat-wordt-bij-de-periodieke-keuring-gecontroleerd","Wat wordt bij de periodieke keuring gecontroleerd?",[145,502,503,513],{},[148,504,505],{},[151,506,507,510],{},[154,508,509],{},"Controlepunt",[154,511,512],{},"Beoordeling",[161,514,515,523,531,539,547,555,563],{},[151,516,517,520],{},[166,518,519],{},"Visuele inspectie kabels en verbindingen",[166,521,522],{},"Beschadiging, oververhitting",[151,524,525,528],{},[166,526,527],{},"Aardingsweerstand meten",[166,529,530],{},"≤ 30 Ω (reglementaire drempel conform Art. 4.2.4.3b; daarboven bijkomende beschermingsmaatregelen nodig)",[151,532,533,536],{},[166,534,535],{},"Isolatieweerstand meten",[166,537,538],{},"> 0,5 MΩ",[151,540,541,544],{},[166,542,543],{},"RCD-test (indien aanwezig)",[166,545,546],{},"Uitschakeltijd en -stroom",[151,548,549,552],{},[166,550,551],{},"Kortsluitbeveiliging controleren",[166,553,554],{},"Zekeringen \u002F MCBs aanwezig",[151,556,557,560],{},[166,558,559],{},"Bescherming tegen direct aanraken",[166,561,562],{},"Afdekkingen, IP-bescherming",[151,564,565,568],{},[166,566,567],{},"Documentatie",[166,569,570],{},"Éénlijnschema + situatieschema aanwezig?",[51,572,573],{},[16,574,575,577,578,581,582,585],{},[20,576,234],{}," Ook onder Part 8 moeten een ",[20,579,580],{},"éénlijnschema"," en een ",[20,583,584],{},"situatieschema"," aanwezig zijn — ook als deze achteraf moeten worden opgesteld.",[25,587],{},[28,589,591],{"id":590},"de-besmettingsregel-bij-gedeeltelijke-renovatie","De besmettingsregel bij gedeeltelijke renovatie",[16,593,594,595,598],{},"Een bijzonder belangrijk aspect bij oudere gebouwen: de zogenaamde ",[20,596,597],{},"besmettingsregel"," (contamination rule).",[73,600,602],{"id":601},"hoe-werkt-het","Hoe werkt het?",[16,604,605,606,609],{},"Wanneer u een deel van uw installatie ",[20,607,608],{},"wezenlijk wijzigt"," (bijv. nieuwe kringen toevoegen), geldt:",[611,612,613,620,626],"ol",{},[99,614,615,616,619],{},"Het ",[20,617,618],{},"nieuwe deel"," moet volledig voldoen aan het huidige AREI.",[99,621,615,622,625],{},[20,623,624],{},"bestaande deel"," wordt verder beoordeeld volgens Part 8.",[99,627,628,631],{},[20,629,630],{},"MAAR:"," Als het nieuwe deel het bestaande deel \"besmet\" (bijv. nieuwe kabels in dezelfde verdeelkast), kan de controleur beslissen dat de hele verdeelkast aan het huidige AREI moet voldoen.",[73,633,635],{"id":634},"praktische-gevolgen","Praktische gevolgen:",[96,637,638,644,651],{},[99,639,640,641,90],{},"Plan renovaties zo dat nieuwe en oude delen ",[20,642,643],{},"duidelijk gescheiden",[99,645,646,647,650],{},"Idealiter een ",[20,648,649],{},"aparte onderverdeler"," voor nieuwe kringen.",[99,652,653],{},"Documenteer precies wat oud en wat nieuw is.",[25,655],{},[28,657,659],{"id":658},"aanbeveling-stapsgewijze-modernisering","Aanbeveling: Stapsgewijze modernisering",[16,661,662,663,666],{},"Hoewel Part 8 afwijkingen tolereert, is een ",[20,664,665],{},"stapsgewijze modernisering"," aan te raden:",[73,668,670],{"id":669},"prioriteit-1-veiligheidskritisch","Prioriteit 1 (Veiligheidskritisch)",[96,672,673,676,679,682],{},[99,674,675],{},"300 mA hoofd-RCD bijplaatsen (indien niet aanwezig)",[99,677,678],{},"Beschadigde kabels vervangen",[99,680,681],{},"Losse verbindingen herstellen",[99,683,684],{},"Aarding controleren en eventueel verbeteren",[73,686,688],{"id":687},"prioriteit-2-aanbevolen","Prioriteit 2 (Aanbevolen)",[96,690,691,694,697],{},[99,692,693],{},"30 mA groeps-RCDs voor badkamer en keuken",[99,695,696],{},"Oude smeltzekeringen vervangen door MCBs",[99,698,699],{},"SPD Type 2 bijplaatsen",[73,701,703],{"id":702},"prioriteit-3-comfort-toekomstbestendigheid","Prioriteit 3 (Comfort + toekomstbestendigheid)",[96,705,706,709,712],{},[99,707,708],{},"Verdeelkast moderniseren (meer rijen, opschriften)",[99,710,711],{},"Stopcontacten met aarding bijplaatsen",[99,713,714],{},"Voorbereiding voor laadpaal \u002F zonnepanelen",[73,716,718],{"id":717},"kostenoriëntatie","Kostenoriëntatie",[145,720,721,731],{},[148,722,723],{},[151,724,725,728],{},[154,726,727],{},"Maatregel",[154,729,730],{},"Geschatte kosten",[161,732,733,741,749,757,765,773],{},[151,734,735,738],{},[166,736,737],{},"300 mA hoofd-RCD bijplaatsen",[166,739,740],{},"150–300 EUR",[151,742,743,746],{},[166,744,745],{},"30 mA groeps-RCD (per stuk)",[166,747,748],{},"80–150 EUR",[151,750,751,754],{},[166,752,753],{},"SPD Type 2",[166,755,756],{},"100–250 EUR",[151,758,759,762],{},[166,760,761],{},"MCB-set (10 stuks)",[166,763,764],{},"50–100 EUR",[151,766,767,770],{},[166,768,769],{},"Nieuwe 4-rijige verdeelkast (compleet)",[166,771,772],{},"500–1.500 EUR",[151,774,775,778],{},[166,776,777],{},"Volledige herbekabeling (EGW)",[166,779,780],{},"5.000–15.000 EUR",[25,782],{},[28,784,786],{"id":785},"samenvatting","Samenvatting",[145,788,789,799],{},[148,790,791],{},[151,792,793,796],{},[154,794,795],{},"Vraag",[154,797,798],{},"Antwoord",[161,800,801,809,817,825,833],{},[151,802,803,806],{},[166,804,805],{},"Moet mijn oud gebouw aan het huidige AREI voldoen?",[166,807,808],{},"Niet volledig, Part 8 staat afwijkingen toe",[151,810,811,814],{},[166,812,813],{},"Heb ik een 30 mA RCD nodig?",[166,815,816],{},"Onder Part 8 niet verplicht, maar sterk aanbevolen",[151,818,819,822],{},[166,820,821],{},"Zijn oude stopcontacten zonder aarding toegelaten?",[166,823,824],{},"Onder voorwaarden ja (geen badkamer, geen klasse-I-toestellen)",[151,826,827,830],{},[166,828,829],{},"Hoe vaak moet er gekeurd worden?",[166,831,832],{},"Elke 25 jaar + bij eigendomsoverdracht",[151,834,835,838],{},[166,836,837],{},"Wat bij gedeeltelijke renovatie?",[166,839,840],{},"Nieuw deel = huidig AREI, oud deel = Part 8 (besmettingsregel in acht nemen)",[25,842],{},[28,844,846],{"id":845},"gerelateerde-artikelen","Gerelateerde artikelen",[96,848,849,856,862,868],{},[99,850,851],{},[852,853,855],"a",{"href":854},"\u002Fblog\u002Felektrische-keuring","Elektrische keuring in België: Wat wordt gecontroleerd?",[99,857,858],{},[852,859,861],{"href":860},"\u002Fblog\u002Farei-2026-wijzigingen","Wat verandert er met het AREI 2026?",[99,863,864],{},[852,865,867],{"href":866},"\u002Fblog\u002Fpreflex-vs-vrije-bedrading","Preflex vs. vrije bedrading",[99,869,870],{},[852,871,873],{"href":872},"\u002Fblog\u002Fverdeelkast-plannen-opbouw","Verdeelkast plannen",[25,875],{},[16,877,878],{},[879,880,881,882,885,886],"em",{},"Ook voor oudere gebouwen maakt ",[20,883,884],{},"PlanElec"," normconforme éénlijnschema's en situatieschema's — de verplichte documenten voor elke keuring. Documenteer uw installatie nu digitaal. ",[852,887,889],{"href":888},"\u002F","Gratis starten →",{"title":891,"searchDepth":892,"depth":892,"links":893},"",2,[894,895,901,909,913,918,922,928,929],{"id":30,"depth":892,"text":31},{"id":63,"depth":892,"text":64,"children":896},[897,899,900],{"id":75,"depth":898,"text":76},3,{"id":82,"depth":898,"text":83},{"id":93,"depth":898,"text":94},{"id":135,"depth":892,"text":136,"children":902},[903,904,905,906,907,908],{"id":142,"depth":898,"text":143},{"id":190,"depth":898,"text":191},{"id":242,"depth":898,"text":243},{"id":272,"depth":898,"text":273},{"id":283,"depth":898,"text":284},{"id":308,"depth":898,"text":309},{"id":317,"depth":892,"text":318,"children":910},[911,912],{"id":328,"depth":898,"text":329},{"id":426,"depth":898,"text":427},{"id":461,"depth":892,"text":462,"children":914},[915,916,917],{"id":465,"depth":898,"text":466},{"id":476,"depth":898,"text":477},{"id":499,"depth":898,"text":500},{"id":590,"depth":892,"text":591,"children":919},[920,921],{"id":601,"depth":898,"text":602},{"id":634,"depth":898,"text":635},{"id":658,"depth":892,"text":659,"children":923},[924,925,926,927],{"id":669,"depth":898,"text":670},{"id":687,"depth":898,"text":688},{"id":702,"depth":898,"text":703},{"id":717,"depth":898,"text":718},{"id":785,"depth":892,"text":786},{"id":845,"depth":892,"text":846},"guide","2026-04-14","Wat geldt voor oudere elektrische installaties in België. AREI Part 8 uitgelegd: toegelaten afwijkingen, periodieke keuring en tips voor stapsgewijze modernisering.","md","nl",{},true,"\u002Fblog\u002Fold-building-arei-part8.nl","8 min",12,{"title":6,"description":932},"oud-arei-part-8","blog\u002Fold-building-arei-part8.nl",[944,945,946,947,948,949,950],"oudere installatie","AREI","Part 8","bestaande installatie","renovatie","keuring","periodiek","NUYsPWj79zscyTrgUJpau0P_zivLrfC6l-07Z6xk5rw",{"id":953,"title":954,"articleId":955,"body":956,"category":930,"date":2196,"description":2197,"extension":933,"lastUpdated":2196,"locale":934,"meta":2198,"navigation":936,"path":2199,"publishDate":2196,"readTime":938,"refreshInterval":939,"seo":2200,"slug":2201,"stem":2202,"tags":2203,"__hash__":2209},"blog\u002Fblog\u002Fdistribution-board-planning.nl.md","Verdeelkast plannen: Opbouw en dimensionering volgens AREI","distribution-board-planning",{"type":9,"value":957,"toc":2169},[958,961,964,966,970,974,985,989,1000,1089,1093,1096,1168,1175,1177,1181,1184,1331,1343,1345,1349,1356,1360,1370,1374,1442,1446,1453,1455,1459,1463,1470,1474,1528,1530,1534,1541,1553,1557,1568,1570,1574,1577,1581,1663,1667,1778,1782,1885,1889,1989,1994,1996,2000,2094,2096,2100,2107,2118,2125,2127,2129,2155,2157],[12,959,954],{"id":960},"verdeelkast-plannen-opbouw-en-dimensionering-volgens-arei",[16,962,963],{},"De verdeelkast (ook zekeringskast of verdeelbord) is het hart van elke elektrische installatie. Hier komen alle kringen samen, hier zitten de beveiligingstoestellen die uw woning en gezin beschermen tegen elektrische gevaren. Een doordachte planning bespaart niet alleen geld, maar voorkomt ook problemen bij de AREI-keuring.",[25,965],{},[28,967,969],{"id":968},"basisprincipes-opbouw-van-een-verdeelkast","Basisprincipes: Opbouw van een verdeelkast",[73,971,973],{"id":972},"din-rail-omega-rail","DIN-rail (Omega-rail)",[16,975,976,977,980,981,984],{},"Alle modules in de verdeler worden op gestandaardiseerde ",[20,978,979],{},"DIN-rails"," (35 mm omega-rail volgens EN 60715) geklikt. Elke rail vormt een ",[20,982,983],{},"rij"," in de verdeler.",[73,986,988],{"id":987},"te-eenheden-delingseenheden","TE-eenheden (delingseenheden)",[16,990,991,992,995,996,999],{},"De breedte van een module wordt gemeten in ",[20,993,994],{},"TE"," (delingseenheden). Eén TE komt overeen met ",[20,997,998],{},"18 mm",". Typische breedtes:",[145,1001,1002,1012],{},[148,1003,1004],{},[151,1005,1006,1009],{},[154,1007,1008],{},"Module",[154,1010,1011],{},"Breedte (TE)",[161,1013,1014,1022,1030,1038,1045,1053,1060,1067,1075,1082],{},[151,1015,1016,1019],{},[166,1017,1018],{},"MCB 1-polig",[166,1020,1021],{},"1 TE",[151,1023,1024,1027],{},[166,1025,1026],{},"MCB 2-polig",[166,1028,1029],{},"2 TE",[151,1031,1032,1035],{},[166,1033,1034],{},"MCB 3-polig",[166,1036,1037],{},"3 TE",[151,1039,1040,1043],{},[166,1041,1042],{},"RCD 2-polig (30 mA \u002F 300 mA)",[166,1044,1029],{},[151,1046,1047,1050],{},[166,1048,1049],{},"RCD 4-polig",[166,1051,1052],{},"4 TE",[151,1054,1055,1058],{},[166,1056,1057],{},"Hoofdschakelaar 2-polig",[166,1059,1029],{},[151,1061,1062,1065],{},[166,1063,1064],{},"Hoofdschakelaar 4-polig",[166,1066,1052],{},[151,1068,1069,1072],{},[166,1070,1071],{},"SPD (overspanningsbeveiliging)",[166,1073,1074],{},"2–4 TE",[151,1076,1077,1080],{},[166,1078,1079],{},"Beltransformator",[166,1081,1029],{},[151,1083,1084,1087],{},[166,1085,1086],{},"Tijdschakelaar",[166,1088,1029],{},[73,1090,1092],{"id":1091},"verdeelkastafmetingen","Verdeelkastafmetingen",[16,1094,1095],{},"Verdeelkasten worden gedimensioneerd op basis van rijen en TE per rij:",[145,1097,1098,1114],{},[148,1099,1100],{},[151,1101,1102,1105,1108,1111],{},[154,1103,1104],{},"Aanduiding",[154,1106,1107],{},"Rijen",[154,1109,1110],{},"TE per rij",[154,1112,1113],{},"Totaal TE",[161,1115,1116,1129,1142,1155],{},[151,1117,1118,1121,1124,1127],{},[166,1119,1120],{},"1-rijig",[166,1122,1123],{},"1",[166,1125,1126],{},"12–18",[166,1128,1126],{},[151,1130,1131,1134,1137,1139],{},[166,1132,1133],{},"2-rijig",[166,1135,1136],{},"2",[166,1138,1126],{},[166,1140,1141],{},"24–36",[151,1143,1144,1147,1150,1152],{},[166,1145,1146],{},"3-rijig",[166,1148,1149],{},"3",[166,1151,1126],{},[166,1153,1154],{},"36–54",[151,1156,1157,1160,1163,1165],{},[166,1158,1159],{},"4-rijig",[166,1161,1162],{},"4",[166,1164,1126],{},[166,1166,1167],{},"48–72",[51,1169,1170],{},[16,1171,1172],{},[20,1173,1174],{},"Voor een typische eengezinswoning raden we minstens een 4-rijige verdeler aan met 18 TE per rij (72 TE totaal).",[25,1176],{},[28,1178,1180],{"id":1179},"stap-1-kringen-tellen","Stap 1: Kringen tellen",[16,1182,1183],{},"Maak een lijst van alle benodigde kringen. Voor een gemiddelde eengezinswoning (3 slaapkamers, 150 m²) rekent u op:",[145,1185,1186,1199],{},[148,1187,1188],{},[151,1189,1190,1193,1196],{},[154,1191,1192],{},"Type",[154,1194,1195],{},"Aantal",[154,1197,1198],{},"MCB",[161,1200,1201,1212,1223,1233,1243,1252,1261,1270,1279,1288,1298,1307,1317],{},[151,1202,1203,1206,1209],{},[166,1204,1205],{},"Verlichting",[166,1207,1208],{},"3–4 kringen",[166,1210,1211],{},"B10A of B16A",[151,1213,1214,1217,1220],{},[166,1215,1216],{},"Stopcontacten algemeen",[166,1218,1219],{},"4–6 kringen",[166,1221,1222],{},"B16A",[151,1224,1225,1228,1230],{},[166,1226,1227],{},"Keuken apart (oven)",[166,1229,1123],{},[166,1231,1232],{},"B20A of B32A",[151,1234,1235,1238,1240],{},[166,1236,1237],{},"Keuken apart (kookplaat)",[166,1239,1123],{},[166,1241,1242],{},"B32A (evt. 3-fasig)",[151,1244,1245,1248,1250],{},[166,1246,1247],{},"Keuken apart (vaatwasser)",[166,1249,1123],{},[166,1251,1222],{},[151,1253,1254,1257,1259],{},[166,1255,1256],{},"Wasmachine",[166,1258,1123],{},[166,1260,1222],{},[151,1262,1263,1266,1268],{},[166,1264,1265],{},"Droogkast",[166,1267,1123],{},[166,1269,1222],{},[151,1271,1272,1275,1277],{},[166,1273,1274],{},"Badkamer stopcontacten",[166,1276,1123],{},[166,1278,1222],{},[151,1280,1281,1284,1286],{},[166,1282,1283],{},"Buiten stopcontacten",[166,1285,1123],{},[166,1287,1222],{},[151,1289,1290,1293,1295],{},[166,1291,1292],{},"Boiler \u002F warm water",[166,1294,1123],{},[166,1296,1297],{},"B16A of B20A",[151,1299,1300,1303,1305],{},[166,1301,1302],{},"Garage",[166,1304,1123],{},[166,1306,1222],{},[151,1308,1309,1312,1314],{},[166,1310,1311],{},"Laadpaal (indien aanwezig)",[166,1313,1123],{},[166,1315,1316],{},"B32A",[151,1318,1319,1324,1329],{},[166,1320,1321],{},[20,1322,1323],{},"Totaal",[166,1325,1326],{},[20,1327,1328],{},"17–21 kringen",[166,1330],{},[51,1332,1333],{},[16,1334,1335,1338,1339,1342],{},[20,1336,1337],{},"Tip:"," Maximaal ",[20,1340,1341],{},"8 stopcontacten"," per kring (AREI Art. 5.3.5.2b). Lichtkringen mogen meer punten hebben, maar in de praktijk worden max. 8 lichtpunten per kring aanbevolen.",[25,1344],{},[28,1346,1348],{"id":1347},"stap-2-beveiligingstoestellen-kiezen","Stap 2: Beveiligingstoestellen kiezen",[16,1350,1351,1352,1355],{},"De beveiligingstoestellen worden ",[20,1353,1354],{},"hiërarchisch"," gerangschikt — van de voeding (bovenaan) naar beneden:",[73,1357,1359],{"id":1358},"hiërarchie-van-beveiligingstoestellen","Hiërarchie van beveiligingstoestellen",[1361,1362,1367],"pre",{"className":1363,"code":1365,"language":1366},[1364],"language-text","Hoofdschakelaar (40A of 63A)\n   └── Hoofd-RCD 300 mA (Type A-S, selectief)\n        ├── Groeps-RCD 30 mA #1 (Type A)\n        │    ├── MCB Licht gelijkvloers (B10A)\n        │    ├── MCB Licht verdieping (B10A)\n        │    ├── MCB Stopcontacten woonkamer (B16A)\n        │    └── MCB Stopcontacten gang (B16A)\n        ├── Groeps-RCD 30 mA #2 (Type A)\n        │    ├── MCB Stopcontacten keuken (B16A)\n        │    ├── MCB Oven (B20A)\n        │    ├── MCB Vaatwasser (B16A)\n        │    └── MCB Stopcontacten slaapkamer (B16A)\n        └── Groeps-RCD 30 mA #3 (Type A)\n             ├── MCB Wasmachine (B16A)\n             ├── MCB Badkamer (B16A)\n             ├── MCB Buiten (B16A)\n             └── MCB Garage (B16A)\n","text",[1368,1369,1365],"code",{"__ignoreMap":891},[73,1371,1373],{"id":1372},"rcd-types","RCD-types",[145,1375,1376,1388],{},[148,1377,1378],{},[151,1379,1380,1382,1385],{},[154,1381,1192],{},[154,1383,1384],{},"Uitschakelstroom",[154,1386,1387],{},"Toepassing",[161,1389,1390,1403,1416,1429],{},[151,1391,1392,1397,1400],{},[166,1393,1394],{},[20,1395,1396],{},"300 mA Type A-S",[166,1398,1399],{},"300 mA, selectief (vertraagd)",[166,1401,1402],{},"Hoofd-RCD, schakelt alleen bij fout achter groeps-RCDs",[151,1404,1405,1410,1413],{},[166,1406,1407],{},[20,1408,1409],{},"30 mA Type A",[166,1411,1412],{},"30 mA, onvertraagd",[166,1414,1415],{},"Groeps-RCD, persoonsbescherming",[151,1417,1418,1423,1426],{},[166,1419,1420],{},[20,1421,1422],{},"30 mA Type B",[166,1424,1425],{},"30 mA, alle stroomsoorten",[166,1427,1428],{},"Voor laadpaal \u002F omvormer met DC-component",[151,1430,1431,1436,1439],{},[166,1432,1433],{},[20,1434,1435],{},"30 mA Type F",[166,1437,1438],{},"30 mA, frequentie-onafhankelijk",[166,1440,1441],{},"Voor frequentie-omvormers (warmtepomp)",[73,1443,1445],{"id":1444},"selectiviteit","Selectiviteit",[16,1447,1448,1449,1452],{},"De hoofd-RCD (300 mA, ",[20,1450,1451],{},"Type S"," = selectief) is vertraagd en schakelt pas uit wanneer de groeps-RCD (30 mA) niet heeft gereageerd. Zo valt bij een fout alleen de betreffende groeps-RCD, niet de hele installatie.",[25,1454],{},[28,1456,1458],{"id":1457},"stap-3-verdeling-over-rijen","Stap 3: Verdeling over rijen",[73,1460,1462],{"id":1461},"arei-regel-max-8-eindkringen-per-rcd","AREI-regel: Max. 8 eindkringen per RCD",[16,1464,1465,1466,1469],{},"Volgens AREI Art. 4.2.4.3b mogen maximaal ",[20,1467,1468],{},"8 eindkringen"," achter één aardlekschakelaar (RCD) worden aangesloten. In de praktijk worden 4–6 MCBs per RCD aanbevolen voor een comfortabele reserve.",[73,1471,1473],{"id":1472},"typische-rijverdeling","Typische rijverdeling",[145,1475,1476,1486],{},[148,1477,1478],{},[151,1479,1480,1483],{},[154,1481,1482],{},"Rij",[154,1484,1485],{},"Inhoud",[161,1487,1488,1498,1508,1518],{},[151,1489,1490,1495],{},[166,1491,1492],{},[20,1493,1494],{},"Rij 1",[166,1496,1497],{},"Hoofdschakelaar, Hoofd-RCD (300 mA), SPD, evt. beltransformator",[151,1499,1500,1505],{},[166,1501,1502],{},[20,1503,1504],{},"Rij 2",[166,1506,1507],{},"Groeps-RCD #1 (30 mA) + bijbehorende MCBs (licht + stopcontacten woonzone)",[151,1509,1510,1515],{},[166,1511,1512],{},[20,1513,1514],{},"Rij 3",[166,1516,1517],{},"Groeps-RCD #2 (30 mA) + bijbehorende MCBs (keuken + slaapkamers)",[151,1519,1520,1525],{},[166,1521,1522],{},[20,1523,1524],{},"Rij 4",[166,1526,1527],{},"Groeps-RCD #3 (30 mA) + bijbehorende MCBs (badkamer, buiten, garage, technisch)",[25,1529],{},[28,1531,1533],{"id":1532},"stap-4-reserveplaatsen-inplannen","Stap 4: Reserveplaatsen inplannen",[16,1535,1536,1537,1540],{},"Plan minstens ",[20,1538,1539],{},"20% reserveplaatsen"," in — liever 30%. Dit betekent:",[96,1542,1543,1546],{},[99,1544,1545],{},"Bij 20 benodigde MCBs → minstens 4–6 vrije TE-plaatsen.",[99,1547,1548,1549,1552],{},"Lege plaatsen worden met ",[20,1550,1551],{},"blindplaten"," afgesloten.",[16,1554,1555],{},[20,1556,341],{},[96,1558,1559,1562,1565],{},[99,1560,1561],{},"Toekomstige uitbreidingen (laadpaal, airco, sauna).",[99,1563,1564],{},"Herverdeling als een RCD te veel kringen heeft.",[99,1566,1567],{},"Vermijding van een dure kast-vervanging.",[25,1569],{},[28,1571,1573],{"id":1572},"voorbeeldopstelling-4-rijige-verdeler-voor-eengezinswoning","Voorbeeldopstelling: 4-rijige verdeler voor eengezinswoning",[16,1575,1576],{},"Hier een compleet voorbeeld voor een typische Belgische eengezinswoning (3 SK, 150 m², zonder PV):",[73,1578,1580],{"id":1579},"rij-1-voeding-bescherming-18-te","Rij 1 — Voeding & bescherming (18 TE)",[145,1582,1583,1597],{},[148,1584,1585],{},[151,1586,1587,1590,1592,1594],{},[154,1588,1589],{},"Positie",[154,1591,1008],{},[154,1593,994],{},[154,1595,1596],{},"Functie",[161,1598,1599,1612,1624,1637,1649],{},[151,1600,1601,1604,1607,1609],{},[166,1602,1603],{},"1–2",[166,1605,1606],{},"Hoofdschakelaar 2P",[166,1608,1136],{},[166,1610,1611],{},"40A hoofdschakelaar",[151,1613,1614,1617,1620,1622],{},[166,1615,1616],{},"3–4",[166,1618,1619],{},"Hoofd-RCD 2P",[166,1621,1136],{},[166,1623,1396],{},[151,1625,1626,1629,1632,1634],{},[166,1627,1628],{},"5–8",[166,1630,1631],{},"SPD",[166,1633,1162],{},[166,1635,1636],{},"Overspanningsbeveiliging",[151,1638,1639,1642,1644,1646],{},[166,1640,1641],{},"9–10",[166,1643,1079],{},[166,1645,1136],{},[166,1647,1648],{},"8V deurbel",[151,1650,1651,1654,1657,1660],{},[166,1652,1653],{},"11–18",[166,1655,1656],{},"Reserve",[166,1658,1659],{},"8",[166,1661,1662],{},"Blindplaten",[73,1664,1666],{"id":1665},"rij-2-groep-1-verlichting-woonzone-18-te","Rij 2 — Groep 1: Verlichting + woonzone (18 TE)",[145,1668,1669,1681],{},[148,1670,1671],{},[151,1672,1673,1675,1677,1679],{},[154,1674,1589],{},[154,1676,1008],{},[154,1678,994],{},[154,1680,1596],{},[161,1682,1683,1695,1707,1718,1730,1743,1755,1766],{},[151,1684,1685,1687,1690,1692],{},[166,1686,1603],{},[166,1688,1689],{},"Groeps-RCD 30 mA",[166,1691,1136],{},[166,1693,1694],{},"Type A",[151,1696,1697,1699,1702,1704],{},[166,1698,1149],{},[166,1700,1701],{},"MCB B10A",[166,1703,1123],{},[166,1705,1706],{},"Licht gelijkvloers",[151,1708,1709,1711,1713,1715],{},[166,1710,1162],{},[166,1712,1701],{},[166,1714,1123],{},[166,1716,1717],{},"Licht verdieping",[151,1719,1720,1723,1725,1727],{},[166,1721,1722],{},"5",[166,1724,1701],{},[166,1726,1123],{},[166,1728,1729],{},"Licht kelder\u002Fbuiten",[151,1731,1732,1735,1738,1740],{},[166,1733,1734],{},"6",[166,1736,1737],{},"MCB B16A",[166,1739,1123],{},[166,1741,1742],{},"Stopcontacten woonkamer",[151,1744,1745,1748,1750,1752],{},[166,1746,1747],{},"7",[166,1749,1737],{},[166,1751,1123],{},[166,1753,1754],{},"Stopcontacten eetkamer",[151,1756,1757,1759,1761,1763],{},[166,1758,1659],{},[166,1760,1737],{},[166,1762,1123],{},[166,1764,1765],{},"Stopcontacten gang",[151,1767,1768,1771,1773,1776],{},[166,1769,1770],{},"9–18",[166,1772,1656],{},[166,1774,1775],{},"10",[166,1777,1662],{},[73,1779,1781],{"id":1780},"rij-3-groep-2-keuken-slaapkamers-18-te","Rij 3 — Groep 2: Keuken + slaapkamers (18 TE)",[145,1783,1784,1796],{},[148,1785,1786],{},[151,1787,1788,1790,1792,1794],{},[154,1789,1589],{},[154,1791,1008],{},[154,1793,994],{},[154,1795,1596],{},[161,1797,1798,1808,1819,1831,1842,1853,1864,1875],{},[151,1799,1800,1802,1804,1806],{},[166,1801,1603],{},[166,1803,1689],{},[166,1805,1136],{},[166,1807,1694],{},[151,1809,1810,1812,1814,1816],{},[166,1811,1149],{},[166,1813,1737],{},[166,1815,1123],{},[166,1817,1818],{},"Stopcontacten keuken",[151,1820,1821,1823,1826,1828],{},[166,1822,1162],{},[166,1824,1825],{},"MCB B20A",[166,1827,1123],{},[166,1829,1830],{},"Oven (apart)",[151,1832,1833,1835,1837,1839],{},[166,1834,1722],{},[166,1836,1737],{},[166,1838,1123],{},[166,1840,1841],{},"Vaatwasser (apart)",[151,1843,1844,1846,1848,1850],{},[166,1845,1734],{},[166,1847,1737],{},[166,1849,1123],{},[166,1851,1852],{},"Koelkast (apart)",[151,1854,1855,1857,1859,1861],{},[166,1856,1747],{},[166,1858,1737],{},[166,1860,1123],{},[166,1862,1863],{},"Stopcontacten slaapkamer 1",[151,1865,1866,1868,1870,1872],{},[166,1867,1659],{},[166,1869,1737],{},[166,1871,1123],{},[166,1873,1874],{},"Stopcontacten slaapkamer 2+3",[151,1876,1877,1879,1881,1883],{},[166,1878,1770],{},[166,1880,1656],{},[166,1882,1775],{},[166,1884,1662],{},[73,1886,1888],{"id":1887},"rij-4-groep-3-badkamer-buiten-technisch-18-te","Rij 4 — Groep 3: Badkamer, buiten, technisch (18 TE)",[145,1890,1891,1903],{},[148,1892,1893],{},[151,1894,1895,1897,1899,1901],{},[154,1896,1589],{},[154,1898,1008],{},[154,1900,994],{},[154,1902,1596],{},[161,1904,1905,1915,1926,1937,1948,1959,1969,1979],{},[151,1906,1907,1909,1911,1913],{},[166,1908,1603],{},[166,1910,1689],{},[166,1912,1136],{},[166,1914,1694],{},[151,1916,1917,1919,1921,1923],{},[166,1918,1149],{},[166,1920,1737],{},[166,1922,1123],{},[166,1924,1925],{},"Stopcontacten badkamer",[151,1927,1928,1930,1932,1934],{},[166,1929,1162],{},[166,1931,1737],{},[166,1933,1123],{},[166,1935,1936],{},"Wasmachine (apart)",[151,1938,1939,1941,1943,1945],{},[166,1940,1722],{},[166,1942,1737],{},[166,1944,1123],{},[166,1946,1947],{},"Droogkast (apart)",[151,1949,1950,1952,1954,1956],{},[166,1951,1734],{},[166,1953,1825],{},[166,1955,1123],{},[166,1957,1958],{},"Boiler (apart)",[151,1960,1961,1963,1965,1967],{},[166,1962,1747],{},[166,1964,1737],{},[166,1966,1123],{},[166,1968,1283],{},[151,1970,1971,1973,1975,1977],{},[166,1972,1659],{},[166,1974,1737],{},[166,1976,1123],{},[166,1978,1302],{},[151,1980,1981,1983,1985,1987],{},[166,1982,1770],{},[166,1984,1656],{},[166,1986,1775],{},[166,1988,1662],{},[16,1990,1991],{},[20,1992,1993],{},"Totaal: 24 MCBs + 4 RCDs + SPD + hoofdschakelaar = ca. 40 TE bezet van 72 TE → 44% reserve",[25,1995],{},[28,1997,1999],{"id":1998},"typische-fouten-bij-verdeelkastplanning","Typische fouten bij verdeelkastplanning",[145,2001,2002,2015],{},[148,2003,2004],{},[151,2005,2006,2009,2012],{},[154,2007,2008],{},"Fout",[154,2010,2011],{},"Gevolg",[154,2013,2014],{},"Oplossing",[161,2016,2017,2028,2039,2050,2061,2072,2083],{},[151,2018,2019,2022,2025],{},[166,2020,2021],{},"Te weinig rijen",[166,2023,2024],{},"Geen ruimte voor uitbreidingen",[166,2026,2027],{},"Min. 4 rijen voor EGW",[151,2029,2030,2033,2036],{},[166,2031,2032],{},"Geen SPD (overspanningsbeveiliging)",[166,2034,2035],{},"Aanbevolen volgens de regels van het vak (Art. 4.5.1)",[166,2037,2038],{},"SPD voorzien",[151,2040,2041,2044,2047],{},[166,2042,2043],{},"Meer dan 8 eindkringen per RCD",[166,2045,2046],{},"AREI-overtreding (Art. 4.2.4.3b)",[166,2048,2049],{},"Extra groeps-RCD plaatsen",[151,2051,2052,2055,2058],{},[166,2053,2054],{},"Ontbrekende opschriften",[166,2056,2057],{},"Opmerking bij keuring",[166,2059,2060],{},"Elke MCB labelen (kringnummer + functie)",[151,2062,2063,2066,2069],{},[166,2064,2065],{},"Geen hoofd-RCD 300 mA",[166,2067,2068],{},"Ontbrekende selectiviteit",[166,2070,2071],{},"Altijd hoofd-RCD voorzien",[151,2073,2074,2077,2080],{},[166,2075,2076],{},"Verkeerd RCD-type voor laadpaal",[166,2078,2079],{},"Foutieve uitschakeling",[166,2081,2082],{},"Type B of Type A-EV gebruiken",[151,2084,2085,2088,2091],{},[166,2086,2087],{},"Geen reserve",[166,2089,2090],{},"Dure aanpassing achteraf",[166,2092,2093],{},"Min. 20% vrije plaatsen",[25,2095],{},[28,2097,2099],{"id":2098},"opschriften-en-documentatie","Opschriften en documentatie",[16,2101,2102,2103,2106],{},"Elke MCB moet ",[20,2104,2105],{},"gelabeld"," worden met:",[96,2108,2109,2112,2115],{},[99,2110,2111],{},"Kringnummer (identiek aan éénlijnschema en situatieschema)",[99,2113,2114],{},"Functie (bijv. \"Licht GV\", \"Stopcontacten keuken\")",[99,2116,2117],{},"Optioneel: ruimte of verdieping",[16,2119,2120,2121,2124],{},"Plak het opschrift ",[20,2122,2123],{},"in het deksel"," van de verdeler of gebruik een opschriftstrip. De meeste verdelerfabrikanten leveren beschrijfbare inlegstrookjes mee.",[25,2126],{},[28,2128,846],{"id":845},[96,2130,2131,2137,2143,2149],{},[99,2132,2133],{},[852,2134,2136],{"href":2135},"\u002Fblog\u002Fwat-is-eenlijnschema","Wat is een éénlijnschema?",[99,2138,2139],{},[852,2140,2142],{"href":2141},"\u002Fblog\u002F30ma-rcd-per-stopcontact","30 mA RCD verplicht per stopcontactkring",[99,2144,2145],{},[852,2146,2148],{"href":2147},"\u002Fblog\u002Faparte-kringen-toestellen","Aparte kringen: Welke toestellen hebben een eigen kring nodig?",[99,2150,2151],{},[852,2152,2154],{"href":2153},"\u002Fblog\u002Fzonnepanelen-schema","Zonnepanelen in het schema",[25,2156],{},[16,2158,2159],{},[879,2160,2161,2162,2165,2166],{},"Plan uw verdeelkast visueel met de ",[20,2163,2164],{},"PlanElec Cabinet Editor"," — modules slepen op de DIN-rail, automatische AREI-controle inbegrepen. ",[852,2167,2168],{"href":888},"Nu uitproberen →",{"title":891,"searchDepth":892,"depth":892,"links":2170},[2171,2176,2177,2182,2186,2187,2193,2194,2195],{"id":968,"depth":892,"text":969,"children":2172},[2173,2174,2175],{"id":972,"depth":898,"text":973},{"id":987,"depth":898,"text":988},{"id":1091,"depth":898,"text":1092},{"id":1179,"depth":892,"text":1180},{"id":1347,"depth":892,"text":1348,"children":2178},[2179,2180,2181],{"id":1358,"depth":898,"text":1359},{"id":1372,"depth":898,"text":1373},{"id":1444,"depth":898,"text":1445},{"id":1457,"depth":892,"text":1458,"children":2183},[2184,2185],{"id":1461,"depth":898,"text":1462},{"id":1472,"depth":898,"text":1473},{"id":1532,"depth":892,"text":1533},{"id":1572,"depth":892,"text":1573,"children":2188},[2189,2190,2191,2192],{"id":1579,"depth":898,"text":1580},{"id":1665,"depth":898,"text":1666},{"id":1780,"depth":898,"text":1781},{"id":1887,"depth":898,"text":1888},{"id":1998,"depth":892,"text":1999},{"id":2098,"depth":892,"text":2099},{"id":845,"depth":892,"text":846},"2026-04-07","Volledige handleiding voor het plannen van een verdeelkast. DIN-rail, beveiligingstoestellen, rijverdeling en voorbeeldopstelling voor een eengezinswoning.",{},"\u002Fblog\u002Fdistribution-board-planning.nl",{"title":954,"description":2197},"verdeelkast-plannen-opbouw","blog\u002Fdistribution-board-planning.nl",[110,2204,2205,2206,1198,945,2207,2208],"verdeler","DIN-rail","RCD","planning","eengezinswoning","7QOFrOgWFIT7wnDAF_z37kDjt1vahbXNIi__WPVdxrQ",{"id":2211,"title":2212,"articleId":2213,"body":2214,"category":930,"date":3056,"description":3057,"extension":933,"lastUpdated":3056,"locale":934,"meta":3058,"navigation":936,"path":3059,"publishDate":3056,"readTime":938,"refreshInterval":939,"seo":3060,"slug":3061,"stem":3062,"tags":3063,"__hash__":3069},"blog\u002Fblog\u002Fdraw-situation-plan.nl.md","Situatieschema tekenen: Stap-voor-stap handleiding volgens AREI","draw-situation-plan",{"type":9,"value":2215,"toc":3037},[2216,2219,2226,2242,2245,2247,2251,2255,2258,2262,2285,2289,2292,2395,2397,2401,2412,2582,2589,2591,2595,2598,2602,2634,2638,2658,2662,2683,2687,2690,2714,2718,2738,2740,2744,2751,2756,2767,2772,2786,2803,2805,2809,2812,2838,2840,2844,2931,2933,2937,3004,3006,3008,3024,3026],[12,2217,2212],{"id":2218},"situatieschema-tekenen-stap-voor-stap-handleiding-volgens-arei",[16,2220,2221,2222,2225],{},"Het situatieschema (ook wel situatieplan of plan de situation) toont ",[20,2223,2224],{},"waar precies"," elk elektrisch onderdeel zich in uw gebouw bevindt. Samen met het éénlijnschema is het één van de twee verplichte documenten voor elke elektrische installatie in België — zonder situatieschema slaagt de keuring door het erkend controleorganisme niet.",[51,2227,2228],{},[16,2229,2230,2233,2234,2237,2238,2241],{},[20,2231,2232],{},"Kort uitgelegd:"," Terwijl het éénlijnschema de ",[879,2235,2236],{},"logische schakeling"," weergeeft (welke schakelaar bedient welk lichtpunt, via welk circuit), toont het situatieschema de ",[879,2239,2240],{},"fysieke positie"," van elk onderdeel op het grondplan.",[16,2243,2244],{},"In deze handleiding leert u hoe u stap voor stap een normconform situatieschema maakt.",[25,2246],{},[28,2248,2250],{"id":2249},"stap-1-grondplan-voorbereiden","Stap 1: Grondplan voorbereiden",[73,2252,2254],{"id":2253},"afmetingen-en-schaal","Afmetingen en schaal",[16,2256,2257],{},"Het grondplan vormt de basis van uw situatieschema. U kunt het overnemen van een bouwplan of zelf tekenen.",[16,2259,2260],{},[20,2261,57],{},[96,2263,2264,2271,2278],{},[99,2265,2266,2267,2270],{},"Gebruik een ",[20,2268,2269],{},"uniforme schaal"," (gebruikelijk: 1:50 of 1:100).",[99,2272,2273,2274,2277],{},"Teken alle ",[20,2275,2276],{},"muren, deuren en ramen"," in.",[99,2279,2280,2281,2284],{},"Markeer de ",[20,2282,2283],{},"openingsrichting"," van deuren (kwartcirkel) — dit beïnvloedt de schakelaarspositie.",[73,2286,2288],{"id":2287},"ruimtes-labelen","Ruimtes labelen",[16,2290,2291],{},"Voorzie elke ruimte van een benaming en idealiter het oppervlak:",[145,2293,2294,2307],{},[148,2295,2296],{},[151,2297,2298,2301,2304],{},[154,2299,2300],{},"Afkorting",[154,2302,2303],{},"Ruimte",[154,2305,2306],{},"Typisch oppervlak",[161,2308,2309,2320,2331,2342,2353,2364,2374,2385],{},[151,2310,2311,2314,2317],{},[166,2312,2313],{},"WK",[166,2315,2316],{},"Woonkamer",[166,2318,2319],{},"25–40 m²",[151,2321,2322,2325,2328],{},[166,2323,2324],{},"KE",[166,2326,2327],{},"Keuken",[166,2329,2330],{},"10–20 m²",[151,2332,2333,2336,2339],{},[166,2334,2335],{},"SK",[166,2337,2338],{},"Slaapkamer",[166,2340,2341],{},"12–18 m²",[151,2343,2344,2347,2350],{},[166,2345,2346],{},"BK",[166,2348,2349],{},"Badkamer",[166,2351,2352],{},"5–10 m²",[151,2354,2355,2358,2361],{},[166,2356,2357],{},"HA",[166,2359,2360],{},"Hal\u002FGang",[166,2362,2363],{},"5–15 m²",[151,2365,2366,2369,2371],{},[166,2367,2368],{},"GA",[166,2370,1302],{},[166,2372,2373],{},"15–30 m²",[151,2375,2376,2379,2382],{},[166,2377,2378],{},"KL",[166,2380,2381],{},"Kelder",[166,2383,2384],{},"variabel",[151,2386,2387,2390,2393],{},[166,2388,2389],{},"BU",[166,2391,2392],{},"Buitenzone",[166,2394,2384],{},[25,2396],{},[28,2398,2400],{"id":2399},"stap-2-arei-symbolen-gebruiken","Stap 2: AREI-symbolen gebruiken",[16,2402,2403,2404,2407,2408,2411],{},"Het AREI schrijft in ",[20,2405,2406],{},"Tabel 2.23"," precies voor welke symbolen gebruikt moeten worden. Deze zijn gebaseerd op de norm ",[20,2409,2410],{},"IEC 60617",". Hier de 10 belangrijkste symbolen voor het situatieschema:",[145,2413,2414,2430],{},[148,2415,2416],{},[151,2417,2418,2421,2424,2427],{},[154,2419,2420],{},"Nr.",[154,2422,2423],{},"Symbool",[154,2425,2426],{},"Beschrijving",[154,2428,2429],{},"Gebruik",[161,2431,2432,2447,2461,2476,2491,2506,2521,2536,2551,2567],{},[151,2433,2434,2436,2439,2444],{},[166,2435,1123],{},[166,2437,2438],{},"⏚ Halve cirkel",[166,2440,2441],{},[20,2442,2443],{},"Enkel stopcontact",[166,2445,2446],{},"Wandpositie markeren",[151,2448,2449,2451,2454,2459],{},[166,2450,1136],{},[166,2452,2453],{},"⏚⏚ Dubbele halve cirkel",[166,2455,2456],{},[20,2457,2458],{},"Dubbel stopcontact",[166,2460,2446],{},[151,2462,2463,2465,2468,2473],{},[166,2464,1149],{},[166,2466,2467],{},"○ met kruis",[166,2469,2470],{},[20,2471,2472],{},"Plafondlamp",[166,2474,2475],{},"Midden van de ruimte\u002Fpositie",[151,2477,2478,2480,2483,2488],{},[166,2479,1162],{},[166,2481,2482],{},"─○ met streep",[166,2484,2485],{},[20,2486,2487],{},"Wandlamp",[166,2489,2490],{},"Aan de wand",[151,2492,2493,2495,2498,2503],{},[166,2494,1722],{},[166,2496,2497],{},"Schakelaarsteken",[166,2499,2500],{},[20,2501,2502],{},"Enkelpolige schakelaar",[166,2504,2505],{},"Naast de deur (openingszijde)",[151,2507,2508,2510,2513,2518],{},[166,2509,1734],{},[166,2511,2512],{},"Schakelaarsteken met 2 pijlen",[166,2514,2515],{},[20,2516,2517],{},"Serieschakelaar",[166,2519,2520],{},"Bedient 2 lichtpunten",[151,2522,2523,2525,2528,2533],{},[166,2524,1747],{},[166,2526,2527],{},"Schakelaarsteken met lijn",[166,2529,2530],{},[20,2531,2532],{},"Wisselschakelaar",[166,2534,2535],{},"Twee plaatsen, één licht",[151,2537,2538,2540,2543,2548],{},[166,2539,1659],{},[166,2541,2542],{},"Rechthoek met bliksem",[166,2544,2545],{},[20,2546,2547],{},"Verdeelkast",[166,2549,2550],{},"Meestal hal\u002Ftechnische ruimte",[151,2552,2553,2556,2559,2564],{},[166,2554,2555],{},"9",[166,2557,2558],{},"⏚ met PE",[166,2560,2561],{},[20,2562,2563],{},"Aardingsaansluiting",[166,2565,2566],{},"Aardingspunt",[151,2568,2569,2571,2574,2579],{},[166,2570,1775],{},[166,2572,2573],{},"Cirkel met R",[166,2575,2576],{},[20,2577,2578],{},"Rookmelder",[166,2580,2581],{},"Elke slaapkamer, hal, trappenhuis",[51,2583,2584],{},[16,2585,2586,2588],{},[20,2587,1337],{}," Gebruik uitsluitend de AREI-symbolen. Eigen verzonnen symbolen worden bij de keuring afgekeurd.",[25,2590],{},[28,2592,2594],{"id":2593},"stap-3-componenten-intekenen","Stap 3: Componenten intekenen",[16,2596,2597],{},"Nu plaatst u de symbolen op het grondplan. Volgende regels helpen bij de correcte positionering:",[73,2599,2601],{"id":2600},"stopcontacten","Stopcontacten",[96,2603,2604,2610,2616,2622,2628],{},[99,2605,2606,2609],{},[20,2607,2608],{},"Op de wand"," tekenen, op de werkelijke positie.",[99,2611,2612,2615],{},[20,2613,2614],{},"Keuken:"," werkblad minstens 4 stopcontacten, waarvan 2 boven het werkblad. Aparte stopcontacten voor oven, vaatwasser, koelkast.",[99,2617,2618,2621],{},[20,2619,2620],{},"Woonruimtes:"," Minstens 1 stopcontact per begonnen 4 m² (praktijkaanbeveling van de installateurverenigingen — het AREI schrijft geen minimumaantal stopcontacten per oppervlakte voor).",[99,2623,2624,2627],{},[20,2625,2626],{},"Badkamer:"," Laagspanningsstopcontacten pas vanaf zone 2 (alleen bij badkuipen, met 30mA differentieel) of buiten de zones. Bij douches bestaat zone 2 niet (Art. 7.1.3.2 Nr. 3b, Art. 7.1.5.2d).",[99,2629,2630,2633],{},[20,2631,2632],{},"Buiten:"," Indien aanwezig, moet een buitenstopcontact weerbestendig zijn (IP44) en met eigen 30mA differentieel beveiligd zijn.",[73,2635,2637],{"id":2636},"schakelaars","Schakelaars",[96,2639,2640,2646,2652],{},[99,2641,2642,2645],{},[20,2643,2644],{},"Naast de deur"," aan de openingszijde, ca. 105 cm hoogte (praktijkaanbeveling — het AREI schrijft geen specifieke schakelaarhoogte voor, maar vereist wel 'gemakkelijk bereikbaar').",[99,2647,2648,2651],{},[20,2649,2650],{},"Wisselschakelaars"," bij ruimtes met meerdere ingangen of aan het begin\u002Feinde van de trap.",[99,2653,2654,2655,280],{},"Verbind schakelaars en bijbehorende lichtpunten met een ",[20,2656,2657],{},"stippellijn",[73,2659,2661],{"id":2660},"verlichtingspunten","Verlichtingspunten",[96,2663,2664,2670,2676],{},[99,2665,2666,2669],{},[20,2667,2668],{},"Plafondlampen"," in het midden van de ruimte of op de geplande positie.",[99,2671,2672,2675],{},[20,2673,2674],{},"Wandlampen"," op de wandpositie.",[99,2677,2678,2679,2682],{},"Elke ruimte heeft minstens ",[20,2680,2681],{},"één lichtpunt"," nodig.",[73,2684,2686],{"id":2685},"rookmelders","Rookmelders",[16,2688,2689],{},"Verplicht volgens de Belgische brandveiligheidswetgeving (regionaal verschillend):",[96,2691,2692,2699,2705,2711],{},[99,2693,2694,2695,2698],{},"In ",[20,2696,2697],{},"Vlaanderen:"," Verplicht in vluchtwegen (gangen, trappenhuizen); in slaapkamers aanbevolen maar niet verplicht.",[99,2700,2694,2701,2704],{},[20,2702,2703],{},"Wallonië en Brussel"," gelden eigen regelingen.",[99,2706,2707,2710],{},[20,2708,2709],{},"Gangen en trappenhuizen"," — minstens een rookmelder per verdieping.",[99,2712,2713],{},"In de keuken optioneel (hittemelder heeft de voorkeur wegens vals alarm).",[73,2715,2717],{"id":2716},"speciale-verbruikers","Speciale verbruikers",[96,2719,2720,2726,2732],{},[99,2721,2722,2725],{},[20,2723,2724],{},"Laadpaal"," (elektrisch voertuig): garage of buitenmuur, eigen circuit.",[99,2727,2728,2731],{},[20,2729,2730],{},"Boiler\u002FDoorstromer:"," Eigen circuit, positie intekenen.",[99,2733,2734,2737],{},[20,2735,2736],{},"Warmtepomp\u002FAirco:"," Buitenunit + binnenunit markeren.",[25,2739],{},[28,2741,2743],{"id":2742},"stap-4-circuitnummers-toewijzen","Stap 4: Circuitnummers toewijzen",[16,2745,2746,2747,2750],{},"Elk onderdeel in het situatieschema krijgt ",[20,2748,2749],{},"hetzelfde circuitnummer"," als in het éénlijnschema. Dit is essentieel voor de toewijzing bij de keuring.",[16,2752,2753],{},[20,2754,2755],{},"Zo werkt het:",[611,2757,2758,2761,2764],{},[99,2759,2760],{},"Nummer uw circuits in het éénlijnschema (1, 2, 3, ...).",[99,2762,2763],{},"Schrijf het nummer bij elk onderdeel in het situatieschema.",[99,2765,2766],{},"Gebruik een uniforme notatie: bijv. \"K1\" voor kring 1 of gewoon \"1\".",[16,2768,2769],{},[20,2770,2771],{},"Voorbeeld:",[96,2773,2774,2777,2780,2783],{},[99,2775,2776],{},"Circuit 1: Verlichting gelijkvloers → Alle lichtpunten op het gelijkvloers krijgen \"1\".",[99,2778,2779],{},"Circuit 2: Stopcontacten woonkamer → Alle WK-stopcontacten krijgen \"2\".",[99,2781,2782],{},"Circuit 3: Stopcontacten keuken → Alle KE-stopcontacten krijgen \"3\".",[99,2784,2785],{},"Circuit 4: Apart oven → Eén stopcontact met \"4\".",[51,2787,2788,2797],{},[16,2789,2790,2792,2793,2796],{},[20,2791,57],{}," De nummers moeten tussen éénlijnschema en situatieschema ",[20,2794,2795],{},"exact overeenkomen",". Inconsistenties zijn een van de meest voorkomende redenen voor opmerkingen bij de keuring.",[16,2798,2799,2802],{},[20,2800,2801],{},"Documentatieplicht:"," Art. 9.1.2 Nr. 1 (éénlijnschema) en Art. 9.1.2 Nr. 2 (situatieschema\u002Flageplan).",[25,2804],{},[28,2806,2808],{"id":2807},"stap-5-legende-en-opschrift","Stap 5: Legende en opschrift",[16,2810,2811],{},"Vul uw plan aan met:",[96,2813,2814,2820,2826,2832],{},[99,2815,2816,2819],{},[20,2817,2818],{},"Legende"," met alle gebruikte symbolen en hun betekenis.",[99,2821,2822,2825],{},[20,2823,2824],{},"Titelblok"," (cartouche) met: naam eigenaar, adres, datum, planmaker, schaal.",[99,2827,2828,2831],{},[20,2829,2830],{},"Noordpijl"," (optioneel, maar nuttig).",[99,2833,2834,2837],{},[20,2835,2836],{},"Verdiepingsaanduiding"," bij gebouwen met meerdere verdiepingen (één plan per verdieping).",[25,2839],{},[28,2841,2843],{"id":2842},"veelgemaakte-fouten","Veelgemaakte fouten",[145,2845,2846,2856],{},[148,2847,2848],{},[151,2849,2850,2852,2854],{},[154,2851,2008],{},[154,2853,2011],{},[154,2855,2014],{},[161,2857,2858,2869,2880,2891,2901,2912,2921],{},[151,2859,2860,2863,2866],{},[166,2861,2862],{},"Ontbrekende rookmelders",[166,2864,2865],{},"Keuring niet geslaagd",[166,2867,2868],{},"Min. 1 per verdieping in vluchtwegen (regionaal verschillend)",[151,2870,2871,2874,2877],{},[166,2872,2873],{},"Buitenstopcontact niet normconform",[166,2875,2876],{},"Opmerking, indien aanwezig maar niet conform",[166,2878,2879],{},"Indien geïnstalleerd: IP44, eigen 30mA differentieel. Een ontbrekend buitenstopcontact is geen reden voor afkeuring",[151,2881,2882,2885,2888],{},[166,2883,2884],{},"Ontbrekende opschriften \u002F circuitnummers",[166,2886,2887],{},"Opmerking",[166,2889,2890],{},"Elk onderdeel nummeren",[151,2892,2893,2896,2898],{},[166,2894,2895],{},"Verkeerde symbolen",[166,2897,2887],{},[166,2899,2900],{},"Alleen AREI Tabel 2.23 gebruiken",[151,2902,2903,2906,2909],{},[166,2904,2905],{},"Schakelaar aan verkeerde deurzijde",[166,2907,2908],{},"Onpraktisch (geen AREI-overtreding)",[166,2910,2911],{},"Openingsrichting controleren",[151,2913,2914,2916,2918],{},[166,2915,420],{},[166,2917,2865],{},[166,2919,2920],{},"Stopcontacten pas vanaf zone 2 (alleen badkuip) of buiten de zones (douche) toegelaten (Art. 7.1.5.2c\u002Fd)",[151,2922,2923,2926,2928],{},[166,2924,2925],{},"Geen legende",[166,2927,2887],{},[166,2929,2930],{},"Symbooltabel bijvoegen",[25,2932],{},[28,2934,2936],{"id":2935},"checklist-voor-indiening","Checklist voor indiening",[96,2938,2941,2950,2956,2962,2968,2974,2980,2986,2992,2998],{"className":2939},[2940],"contains-task-list",[99,2942,2945,2949],{"className":2943},[2944],"task-list-item",[2946,2947],"input",{"disabled":936,"type":2948},"checkbox"," Alle ruimtes gelabeld",[99,2951,2953,2955],{"className":2952},[2944],[2946,2954],{"disabled":936,"type":2948}," Alle stopcontacten, schakelaars, lichtpunten ingetekend",[99,2957,2959,2961],{"className":2958},[2944],[2946,2960],{"disabled":936,"type":2948}," Rookmelders in vluchtwegen (min. 1 per verdieping, regionaal verschillend)",[99,2963,2965,2967],{"className":2964},[2944],[2946,2966],{"disabled":936,"type":2948}," Buitenstopcontacten, indien aanwezig, normconform (IP44, eigen 30mA differentieel)",[99,2969,2971,2973],{"className":2970},[2944],[2946,2972],{"disabled":936,"type":2948}," Circuitnummers bij elk onderdeel",[99,2975,2977,2979],{"className":2976},[2944],[2946,2978],{"disabled":936,"type":2948}," Nummers komen overeen met éénlijnschema",[99,2981,2983,2985],{"className":2982},[2944],[2946,2984],{"disabled":936,"type":2948}," AREI-symbolen gebruikt (Tabel 2.23)",[99,2987,2989,2991],{"className":2988},[2944],[2946,2990],{"disabled":936,"type":2948}," Legende aanwezig",[99,2993,2995,2997],{"className":2994},[2944],[2946,2996],{"disabled":936,"type":2948}," Titelblok met naam, adres, datum",[99,2999,3001,3003],{"className":3000},[2944],[2946,3002],{"disabled":936,"type":2948}," Eén plan per verdieping",[25,3005],{},[28,3007,846],{"id":845},[96,3009,3010,3014,3019],{},[99,3011,3012],{},[852,3013,2136],{"href":2135},[99,3015,3016],{},[852,3017,3018],{"href":854},"Elektrische keuring in België",[99,3020,3021],{},[852,3022,3023],{"href":872},"Verdeelkast plannen: Opbouw en dimensionering",[25,3025],{},[16,3027,3028],{},[879,3029,3030,3031,3033,3034],{},"Met ",[20,3032,884],{}," maakt u uw situatieschema rechtstreeks vanuit het grondplan — ruimtes tekenen, apparaten slepen en neerzetten, AREI-symbolen worden automatisch gebruikt. ",[852,3035,3036],{"href":888},"Nu gratis uitproberen →",{"title":891,"searchDepth":892,"depth":892,"links":3038},[3039,3043,3044,3051,3052,3053,3054,3055],{"id":2249,"depth":892,"text":2250,"children":3040},[3041,3042],{"id":2253,"depth":898,"text":2254},{"id":2287,"depth":898,"text":2288},{"id":2399,"depth":892,"text":2400},{"id":2593,"depth":892,"text":2594,"children":3045},[3046,3047,3048,3049,3050],{"id":2600,"depth":898,"text":2601},{"id":2636,"depth":898,"text":2637},{"id":2660,"depth":898,"text":2661},{"id":2685,"depth":898,"text":2686},{"id":2716,"depth":898,"text":2717},{"id":2742,"depth":892,"text":2743},{"id":2807,"depth":892,"text":2808},{"id":2842,"depth":892,"text":2843},{"id":2935,"depth":892,"text":2936},{"id":845,"depth":892,"text":846},"2026-03-30","Volledige handleiding voor het maken van een AREI-conform situatieschema. Van de grondplanvoorbereiding via AREI-symbolen tot de afgewerkte tekening.",{},"\u002Fblog\u002Fdraw-situation-plan.nl",{"title":2212,"description":3057},"situatieschema-tekenen-handleiding","blog\u002Fdraw-situation-plan.nl",[584,945,3064,3065,3066,3067,3068],"symbolen","handleiding","tekenen","elektroplan","grondplan","xX_iD9De_y0ZulcG-M5dx4Pg6-zcCmVgi-8BfBtEtC8",1776203728322]