Thuisbatterij en AREI: Batterijopslag correct integreren in de elektroinstallatie

Thuisbatterijen worden in België steeds populairder. Wie een PV-installatie heeft, kan met een thuisbatterij het eigenverbruik maximaliseren en minder stroom van het net afnemen. Maar hoe ziet de correcte installatie er uit volgens het AREI? Deze gids leidt u door alle vereisten.

Waarom een thuisbatterij?

Met de digitale meter in België loont eigenverbruik meer dan ooit. Een thuisbatterij slaat overdag overtollige zonnestroom op en geeft die 's avonds weer af. De typische besparing ligt tussen 30-60 % van het netverbruik, afhankelijk van de batterijcapaciteit en het verbruiksprofiel.

Het AREI kent geen eigen hoofdstuk voor thuisbatterijopslag — de algemene voorschriften gelden (bescherming tegen elektrische schokken, overstroombeveiliging, scheiding/veiligheidsuitschakeling). Het specifieke batterijhoofdstuk 7.103 (industriële accumulatorenbatterijen) sluit huishoudelijke installaties uitdrukkelijk uit. Wanneer de batterij gekoppeld is aan een PV-installatie, geldt Art. 7.112 (huishoudelijke laagspannings-fotovoltaïsche installaties ≤ 10 kVA) voor het PV-gedeelte; de batterij zelf valt er niet onder.

AREI-vereisten voor thuisbatterijen

Eigen stroomkring

De thuisbatterij (meer bepaald de omvormer/hybride inverter) heeft een eigen, dedicated stroomkring nodig in de verdeelkast. Deze stroomkring mag niet met andere verbruikers gedeeld worden.

• Beveiliging: Eigen MCB (automatische zekering), typisch 20A of 32A afhankelijk van het omvormervermogen. Kabeldoorsneden: beveiliging 20 A → min. 2,5 mm², beveiliging 32 A → min. 6 mm²
• Differentieel: 30 mA RCD voorgeschakeld. Bij eenfasige omvormer volstaat Type A. Bij driefasige omvormer zonder geïntegreerde DC-foutstroomdetectie (RCMU) is Type B vereist. Veel moderne omvormers (Huawei, Fronius) hebben een geïntegreerde RCMU, waardoor Type A volstaat

Scheidingsschakelaar (vrijschakelpunt)

Tussen batterij/omvormer en het net moet een allpolige scheidingsschakelaar geïnstalleerd zijn. Deze maakt het mogelijk om de batterij-installatie volledig van het net te scheiden — belangrijk voor onderhoudswerkzaamheden en voor de veiligheid van netwerktechnici.

Overspanningsbeveiliging (SPD)

Een overspanningsbeveiliging (SPD) wordt aanbevolen op de AC-aansluiting. Art. 4.5.1 formuleert het beginsel dat personen en goederen tegen overspanningen beschermd moeten worden, maar schrijft geen specifiek SPD-type voor. Aan de DC-zijde is een SPD eveneens raadzaam, vooral bij buitenbekabeling.

Ventilatie bij lithium-accu's

Lithium-ionbatterijen (zoals in alle gangbare thuisbatterijen) vereisen een voldoende ventilatie van de installatieruimte. De ruimte mag geen overmatige hitte ontwikkelen (aanbevolen: max. 35°C). Bij grotere systemen kan actieve ventilatie nodig zijn.

Integratie in het eendraadschema

Het eendraadschema moet de thuisbatterij correct weergeven. De integratie omvat twee zijden:

DC-zijde

De gelijkstroomzijde toont het traject van het batterijpakket via het batteriemanagementsysteem (BMS) naar de omvormer:

• Batterij → BMS → DC-scheidingsschakelaar → Hybride inverter
• Bij AC-gekoppelde systemen: Batterij → eigen batterij-omvormer → AC-aansluiting

AC-zijde

De wisselstroomzijde toont de integratie in het huisnet:

• Hybride inverter → AC-scheidingsschakelaar → MCB → Verdeelkast
• De aansluiting gebeurt typisch na de hoofdschakelaar, maar vóór de individuele stroomkring-RCD's

Weergave in het schema

In het eendraadschema verschijnt de thuisbatterij als eigen aftakking, vergelijkbaar met de PV-installatie. De symbolen omvatten:

• Batterijsymbool (volgens IEC 60617)
• Omvormersymbool
• Scheidingsschakelaar
• Bijbehorende MCB en RCD

Noodstroom/Backup-functie

Veel moderne thuisbatterijen bieden een noodstroomfunctie (backup). Als het net uitvalt, voedt de batterij geselecteerde stroomkringen verder.

Omschakelvoorziening

Als een backup-functie gewenst is, moet een omschakelvoorziening geïnstalleerd worden:

• Automatische omschakeling (ATS): De omvormer schakelt automatisch over naar eilandbedrijf. De meeste hybride inverters hebben dit ingebouwd.
• Handmatige omschakeling: Een omschakelaar laat de handmatige scheiding van het net en het bedrijf in eilandmodus toe.

De omschakelvoorziening moet in het eendraadschema worden weergegeven en allpolig scheidend zijn, zodat geen stroom teruggevoed wordt in het uitgevallen net (gevaar voor netwerktechnici).

Melding bij de netbeheerder

De installatie van een thuisbatterij moet bij de netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen, ORES/RESA in Wallonië) gemeld worden:

• Bij bestaande PV-installatie: Wijzigingsmelding — de installatie wordt als PV + batterij geregistreerd
• Technische gegevens: Capaciteit (kWh), omvormervermogen (kW), AC- of DC-koppeling
• Nieuw eendraadschema: Een bijgewerkt schema moet ingediend worden
• Aanpassing elektrokeuring: Bij wezenlijke wijzigingen kan een nieuwe keuring nodig zijn

Populaire systemen in België

Kosten en rentabiliteit

• Investering: €4.000-8.000 voor een systeem met 5-10 kWh capaciteit (incl. installatie)
• Besparing: €300-600 per jaar, afhankelijk van het eigenverbruiksaandeel
• ROI: 8-15 jaar — loont vooral bij hoog dagverbruik en grote PV-installatie
• Premies: Controleer regionale premies (variëren per regio en jaar)

De ROI verbetert met stijgende stroomprijzen en dalende batterijkosten. Belangrijk is een realistische dimensionering: een te grote batterij verlengt de terugverdientijd.

Thuisbatterij in het eendraadschema met PlanElec

Met PlanElec kunt u de thuisbatterij correct in het eendraadschema documenteren. De software houdt rekening met:

• Eigen stroomkring met MCB en RCD
• Scheidingsschakelaar en SPD
• Correcte symbolen volgens IEC 60617
• Validatie van de AREI-conformiteit

Gerelateerde artikelen:

• AREI-voorschriften 2026: Wat is er veranderd?
• Dedicated stroomkringen: Welke apparaten hebben een eigen kring nodig?
• Kabeldoorsnede en zekering: De juiste combinatie

Documenteer uw thuisbatterij AREI-conform met PlanElec — volledig in het eendraadschema. Nu starten →