Planning

Welke kamrail past bij mijn verdeler? Types, notatie en keuze

Kamrailtypes op een rij: poolvolgorde, raster, vork of pen, doorsnede en lengte lezen, de juiste bouwvorm vinden voor sterrennet, driehoeksnet 3×230 V en eenfasige aansluiting en in de kasteditor kiezen.

9 minBijgewerkt op 13 november 2026

De juiste kamrail hangt van drie vragen af: welke netgeleiders levert je aansluiting (sterrennet 3N~400/230 V, driehoeksnet 3×230 V zonder N of eenfasig)? Welke poolbeelden hebben de toestellen in de rij? En welke tandvolgorde, welk raster en welke aansluitvorm heeft de rail? Dit artikel toont de 13 bouwvormen die de kasteditor kent, koppelt ze aan situaties en legt uit hoe je de keuze in de editor maakt. De typenummers komen uit fabrikantdocumenten (Hager, Schneider Electric, FTG via Vander Elst, Siemens, Eaton; ABB en Gewiss alleen als opgave van de groothandel), stand 13/11/2026. Ze zijn geen aanbeveling en vervangen het gegevensblad van je toestellen niet.

3D-illustratie van twee geïsoleerde kamgeleiders: vorkcontacten op de voorgrond en pencontacten op de achtergrond.

Wat verdeelt een kamrail en wat niet?

Een kamrail (ook faserail) verbindt meerdere naast elkaar gemonteerde toestellen met een gemeenschappelijke voeding. Elke tand zit op een pool van een toestel en voert de netgeleider van die pool. Ze vervangt het bedraden van toestel naar toestel, maar niet de voeding en niet de beveiligingstoestellen.

Drie niveaus kunnen allemaal „L1” heten:

NiveauVraagVoorbeeld
Netgeleider van de aansluitingWelke geleiders levert de huisaansluiting?Sterrennet: L1, L2, L3, N. Driehoeksnet: L1, L2, L3, geen N
Netgeleider op de poolWelke geleider ligt op welke toestelpool?Volgt uit de tandvolgorde van de rail
Opdruk op de klemWelk soort pool is de klem?„L1” op een 1P-automaat: ligt op L1, L2 of L3, afhankelijk van de tand

De opdruk op de klem zegt nooit welke netgeleider aanligt. In het driehoeksnet voert de klem „N” van een 1P+N-toestel zelfs een tweede lijngeleider.

Hoe heet de kamrail in catalogi en in de groothandel?

TaalTermen in catalogi en gegevensbladenBron
Nederlandskamrail (Hager), kamgeleider en faserail (Vander Elst)Hager-gegevensblad (nl); Vander Elst-gegevensbladen
Frans (België)barre de pontage (Hager België), peigne de raccordement (Schneider, Vander Elst), peigne d’alimentation (Legrand)Hager-gegevensblad fr-BE; Schneider- en Legrand-catalogus
DuitsPhasenschiene (Hager), Kammschiene (handel, PlanElec)Hager-catalogus DE
Engelscomb busbar, phase rail, insulated busbarHager-catalogus internationaal

Voor databanken en exports geldt ETIM-klasse EC000215; Vander Elst voert ze als „Faserail” resp. „Peigne de raccordement”.

Hoe lees je de notatie van een kamrail?

GegevenBetekenisVoorbeeld uit gegevensbladen
PoolbeeldWelke geleiders de rail voert: 1P, 2P, 3P, 3P+N („3 fasen plus N”) of 4PHager KDN363A: 3P. Hager KDN463A: 4P
Poolvolgorde (tandvolgorde)Volgorde van de geleiders van deeleenheid naar deeleenheidL1·L2·L3 (Hager KDN363A). L1·L2·L3·N (Hager KDN463A). L1·N·L2·N·L3·N (Hager KDN451D)
Ligging van NBij rails met N: N rechts of links van de lijngeleider. Dat hangt van de fabrikant afHager, FTG en Siemens: N rechts. Schneider: N links (R9XFH412: N·L1·L2·L3)
Groeprail („IN/OUT”)De rail wisselt van poolbeeld: een kop onder de differentieelschakelaar, daarna de aftakkingenHager KDN450D: kop L1·L2·L3·N, daarna L1·N·L2·N·L3·N
Overgeslagen positieEen plaats zonder tand, bijvoorbeeld onder de N-pool van een vierpolige differentieelschakelaar. Dat is geen N-tand: daar voert de rail nietsHager KDN363F: kop L1·L2·L3·—, daarna L1·L2·L3 (vierpolige differentieelschakelaar plus acht 1P-automaten op 12 TE)
Raster (steek)Afstand tussen de contacten. Een deeleenheid (TE) is één module. Bij half raster (½ TE) zitten twee polen in één TEFTG Eurovario: steek 17,8 mm. Schneider: steek 18 mm. ABB Unibis en Gewiss: half raster, alleen als opgave van de groothandel
AansluitvormVork of penHager KDN363A: vork. Hager KB363A: pen. Siemens 5ST3720: pen, zonder eindkappen
Doorsnede en nominale stroomDoorsnede van de rail en de stroom die ze voert10 mm² en 63 A (Hager KDN363A). 16 mm² en 80 A (Hager KDN451D). FTG Eurovario: tot 100 A
Lengte in TEHoeveel deeleenheden de rail dektHager: 12 TE (KDN363A), 18 TE (KDN363G), 54 TE (KDN451E), 57 TE (KDN363B), 58 TE (KDN450E)

Daarbij horen eindkappen: Vander Elst wijst erop dat kamgeleiders worden geleverd zonder de eindafdekkingen die de IP20-veiligheid verzekeren. FTG Eurovario is rondom gegoten en heeft er geen nodig; Siemens 5ST3720 heeft evenmin eindkappen.

Let op bij „4-polig”: het woord betekent per fabrikant iets anders. Hager noemt L1·L2·L3·N vierpolig, Vander Elst een rail met L1+N-L2+N-L3+N. Beslissend is de uitgeschreven poolvolgorde, niet het poolaantal.

Welke bouwvorm past bij welke situatie?

De editor kent 13 bouwvormen en 39 gedocumenteerde referenties. De tabel noemt de bouwvormen zoals hun tegels in de editor heten.

Bouwvorm in de editorTandvolgordeRasterNetReferenties in de catalogus
1PL1 TEallegeen
2P, N rechtsL1·N (driehoeksnet: L1·L2)1 TE1×230 V, ster, driehoekSchneider R9XFH218; FTG ES20610, ES21210; Eaton 215642
3PL1·L2·L31 TEster, driehoekHager KDN363A, KDN363B, KDN363G, KB363A; Schneider R9XFH312, R9XFH318; FTG ES31210, ES31216
4P, N rechtsL1·L2·L3·N1 TEsterHager KDN463A, KDN463B, KDN480B; FTG ES41210, ES41216, E50.418.101
4P, N linksN·L1·L2·L31 TEsterSchneider R9XFH412, R9XFH457
3 × P+N, N rechtsL1·N·L2·N·L3·N1 TEsterHager KDN451D, KDN451E, KDS563A; FTG ES41210N, ES41216N; Siemens 5ST3720
3 × P+N, N linksN·L1·N·L2·N·L31 TEsterSchneider R9XFH518
4P → P+N, N rechtsKop L1·L2·L3·N, dan L1·N·L2·N·L3·N1 TEsterHager KDN450D, KDN450E; FTG ES41210FILS, ES41216FILS
4P → P+N, N linksKop N·L1·L2·L3, dan N·L1·N·L2·N·L31 TEsterSchneider R9XFH518G
4P → 1PKop L1·L2·L3·—, dan L1·L2·L31 TEsterHager KDN363F; FTG ESFI8LSSO, ESFI8LS16SO
2P, N rechts, ½ TEL1·N½ TE1×230 V, sterABB ABBBVSU21810, ABBBVSU25510 (opgave groothandel)
3P, ½ TEL1·L2·L3½ TEster, driehoekABB ABBBBSU311210 (opgave groothandel)
3 × P+N, ½ TEL1·N·L2·N·L3·N½ TEsterGewiss GW99002 (opgave groothandel)

Sterrennet 3N~400/230 V

Het sterrennet levert L1, L2, L3 en N. Een eenfasige stroomkring hangt tussen een lijngeleider en N.

SituatieBouwvorm in de editorOpmerking
Vierpolige differentieelschakelaar voedt 1P-automaten4P → 1PDe N-pool van de differentieelschakelaar zit op de overgeslagen positie
Vierpolige differentieelschakelaar voedt 1P+N- of 2P-automaten (elk 2 TE)4P → P+N, N rechtsDaarna past ook 3 × P+N, N rechts
1P+N- of 2P-toestellen zonder differentieelschakelaar ervoor, elk 2 TE3 × P+N, N rechtsDe toestellen verdelen zich om de beurt over L1, L2, L3
Driepolige toestellen zonder N3POok 1P-automaten om de beurt op L1, L2, L3
Toestellen met N-pool (3P+N, 4P)4P, N rechtsEen 3P-rail wijst de editor af: „N-pool op fase”
Tweepolige differentieelschakelaar voedt 2P-aftakkingen2PAlle aftakkingen hangen aan één lijngeleider
Compacte 1P+N-toestellen, 1 TE breed3 × P+N, ½ TEAlleen gedocumenteerd als opgave van de groothandel (Gewiss)

Driehoeksnet 3×230 V zonder N

Het driehoeksnet heeft L1, L2 en L3, maar geen N. Een eenfasige stroomkring hangt tussen twee lijngeleiders. Gangbare praktijk is een vierpolige differentieelschakelaar met vrije N-pool; PlanElec legt nieuwe differentieelschakelaars bij een driefasige aansluiting vierpolig aan en laat de N-pool in het driehoeksnet vrij. Dat is geen voorschrift van de fabrikant. De tweepolige differentieelschakelaar blijft kiesbaar.

SituatieBouwvorm in de editorOpmerking
Differentieelschakelaar voedt 2P-automaten (elk 2 TE)3PEen 2P-toestel neemt twee opeenvolgende tanden: L1·L2, L3·L1, L2·L3. Bouwvormen met N: „Ander net”
Driepolige toestellen3PVander Elst geeft de driepolige kamgeleiders uitdrukkelijk op voor de aansluiting 3×230 V
Compacte 2P-toestellen, 1 TE breed3P, ½ TEAlleen gedocumenteerd als opgave van de groothandel (ABB Unibis)
Tweepolige differentieelschakelaar voedt 2P-aftakkingen2PEén geleiderpaar

Het reglement zegt over één- en tweefasige stroombanen in huishoudelijke installaties (AREI art. 4.4.4.2): er wordt een overstroomdetectie voorzien op de twee actieve geleiders, behalve indien op dit niveau een differentieelstroombeschermingsinrichting aanwezig is die tevens een overstroomdetectie in één van de lijngeleiders bevat en de onderbreking van de twee actieve geleiders verzekert; die inrichting heeft het vereiste onderbrekingsvermogen. De tekst vind je in het reglement.

Eenfasige aansluiting

Eenfasig levert de aansluiting L1 en N (of L1 en L2). De editor wijst bouwvormen af die over meerdere lijngeleiders verdelen.

SituatieBouwvorm in de editorOpmerking
Alle aftakkingen tweepolig (2P of 1P+N, 2 TE)2PVander Elst geeft tweepolige types uitdrukkelijk op voor 1×230 V
Compacte 1P+N-toestellen, 1 TE breed2P, ½ TEAlleen gedocumenteerd als opgave van de groothandel (ABB Unibis)

Wanneer past een bouwvorm niet?

In de editor verschijnen niet passende tegels gedempt; de reden staat achter het info-symbool.

Melding in de editorBetekenis
Ander netDe bouwvorm is gedocumenteerd voor een andere netvorm, bijvoorbeeld een N-tand in het driehoeksnet
Eenfasige aansluitingDe bouwvorm verdeelt over meerdere lijngeleiders
Raster past nietDe poolafstand van de toestellen wijkt af van het raster van de bouwvorm
Tand ontbreektEen lijngeleiderpool zou op een positie zonder tand zitten
Fase op N-tandEen lijngeleiderpool zou op een N-tand zitten
N-pool op faseEen N-pool zou op een lijngeleidertand zitten
N-zijde past nietBouwvorm met N links, toestellen met N rechts
Fase dubbelEen meerpolig toestel zou dezelfde lijngeleider tweemaal krijgen
Kop past niet bij differentieelschakelaarDe kop van de groeprail past niet bij de polen van de differentieelschakelaar
Differentieel levert te weinigDe aftakkingen vragen meer lijngeleiders dan de differentieelschakelaar levert
Geen toestellenEr zijn geen aftakkingen gekozen

Twee gevolgen: een tweepolige differentieelschakelaar kan geen drie lijngeleiders verdelen, en een 3P-rail zonder overslag kan geen vierpolig toestel voeden, omdat de N-pool op een fasetand zou zitten.

Welke fouten komen bij de keuze het vaakst voor?

FoutGevolgZo voorkom je ze
„4-polig” besteld op poolaantalL1·L2·L3·N en L1+N-L2+N-L3+N zijn verschillende railsDe uitgeschreven poolvolgorde uit het gegevensblad vergelijken met de rij
N links in plaats van N rechtsSchneider-rails hebben N links, Hager, FTG en Siemens rechtsToestellen en rail van één merk kiezen; de editor meldt „N-zijde past niet”
Rail verdeelt andere geleiders dan gedachtFasebelasting en spanningsligging kloppen niet met het planDe netgeleider op de pool controleren, niet de opdruk op de klem
Vork en pen verwisseldDe rail past niet bij de aansluitvorm van het toestelDe aansluitvorm afleiden uit de toestelklem en kiezen volgens het gegevensblad
Raster en fabrikanten gemengdSteek 17,8 mm bij FTG, 18 mm bij Schneider: de pasvorm is niet gedocumenteerdRail en toestellen van dezelfde fabrikant gebruiken; Schneider noemt per rail de compatibele reeksen
Toestellen met hulpcontact op een standaardrailVander Elst en Legrand sluiten ze uit; Hager voert er eigen rails voorVoor hulpcontacten een daarvoor vrijgegeven rail kiezen
Driepolige rail voor toestellen met N-poolVander Elst: „Geschikt voor apparaten met nulgeleider: Nee”Een bouwvorm met N kiezen
Nominale stroom van de rail over het hoofd gezien10 mm² en 63 A tegenover 16 mm² en 80 A: de rail heeft een eigen stroomgrensDe stroom van de rail vergelijken met de stroom aan het voedingspunt
Open tanden en uiteinden niet afgedektVrije tanden blijven onbeschermd, uiteinden zonder kap zijn openAfdekkingen („Kamrailafscherming voor vrije aansluitpolen” bij Hager) en eindkappen plaatsen als de rail ze niet heeft

Hoe kies je de kamrail in de kasteditor?

De bedradingshulpmiddelen zijn in de pilootfase. De kamrail zie en wijzig je in de studio onder Verdeelkast in de werkruimte Bedrading. Elke rail wordt getekend met gekleurde banen per netgeleider en tanden in de kleur van hun geleider; de klemmarkering op het toestel toont de netgeleider van de pool, de klemaanduiding staat in de tooltip („Klem … · Netgeleider …”).

Kasteditor in het sterrennet: vierpolige differentieelschakelaar met vier 1P-automaten, eronder de kamrail met de banen L1, L2, L3 en een opening zonder tand onder de N-pool van de differentieelschakelaar.
Sterrennet: kamrail van de bouwvorm „4P → 1P”, tanden in de kleur van hun geleider.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen
Dezelfde rij in het driehoeksnet 3×230 V: vierpolige differentieelschakelaar met drie 2P-automaten op de geleiderparen L1-L2, L2-L3 en L1-L3, eronder de kamrail zonder N-baan.
Driehoeksnet: bouwvorm „3P” met geleiderparen en zonder N.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

De kaart bij de rail lezen

  1. Klik op de rail. De kaart Kamrail opent.
  2. De kaart toont een miniatuur en chips: de Geleiders (L1, L2, L3, N), de bouwvorm (bijvoorbeeld „4P → 1P”), fabrikant en typenummer, Raster en Lengte in modules. Een symbool zegt of de rail Automatisch is afgeleid of Opgeslagen.
  3. Het info-symbool („Waarom deze uitvoering”) toont de redenen. Onderaan verwijst de kaart naar dit artikel („Types kamrails”).
Reden in de kaartBetekenis
N via kamrailDe rail voert zelf N
N via nulblokN komt via een nulblok
N-pool zonder tandDe N-pool van de differentieelschakelaar zit op een overgeslagen positie
Driehoek: paren, geen NIn het driehoeksnet zijn er geleiderparen en geen N
Vierde pool vrijDe vierde pool van de differentieelschakelaar blijft onbezet
Twee polen per moduleHalf raster
2P-differentieel: één geleiderDe differentieelschakelaar geeft maar één geleider door
Vast op L1 (L2, L3)De aftakkingen zijn vast aan een geleider gekoppeld
Eenfasige aansluitingEr is maar één lijngeleider
Opgeslagen patroonDe rail komt uit het opgeslagen project
Kaart bij de kamrail met miniatuur, de geleiderchips L1, L2, L3, bouwvorm 3P, raster 1 module, lengte 10 modules, de symbolen voor herkomst en redenen en de link Types kamrails.
De kaart bij de rail vat bouwvorm, geleiders, raster en lengte samen.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

Een conflict bij de tweepolige differentieelschakelaar oplossen

Vraagt een aftakking meer lijngeleiders dan de differentieelschakelaar levert, dan toont de rail een waarschuwingsteken („Differentieel levert niet alle geleiders”). De kaart toont wat het toestel levert, wat de uitgangen vragen en wat Ontbreekt. Er zijn twee wegen:

WegEffect
Differentieel op 4PDe differentieelschakelaar wordt vierpolig; de kaart noemt de extra ruimte in modules (bijvoorbeeld „+2 mod.”)
Op één geleider (driehoeksnet: Op één geleiderpaar)Je kiest de Geleider resp. het Geleiderpaar, de balken Fasebelasting tonen Vooraf en Nadien in kW, daarna Toepassen

Een weg kan geblokkeerd zijn: „Geen plaats in de rij”, „Artikel enkel 2-polig” („Al 4-polig” bij een al vierpolig toestel), „Geleider past niet” of „Niet toegepast”. Blijven er driepolige aftakkingen over, dan staat er „n × 3P blijft”.

Conflict bij de tweepolige differentieelschakelaar: het toestel levert L1, de uitgangen vragen L1, L2 en L3; twee wegen, Differentieel op 4P en Op één geleider, met gekozen geleider L2, balken voor de fasebelasting en de knop Toepassen.
Conflict bij de tweepolige differentieelschakelaar met de twee wegen.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

De bouwvorm kiezen in de railbewerking

  1. Kies in Bedrading het hulpmiddel Kamrail en de toestellen van één rij. Alleen automaten (MCB) en differentieelautomaten (RCBO) kunnen bij een railgroep horen.
  2. In het paneel Fysieke kamrailgroep toont het gedeelte Bouwvorm de bouwvormen als tegels met miniatuur. Passende staan voorop, de beste draagt een ster („Past het best”), niet passende zijn gedempt; de reden staat achter het info-symbool.
  3. Daaronder toont Fabrikant de keuze Generiek en de referenties van de gekozen bouwvorm met chips voor vork of pen, modules, doorsnede en stroom. De herkomst („Datablad”, „Fabrikantpagina”, „Opgave groothandel”) staat in de tooltip. De referentie is optioneel.
  4. Een nieuwe rail start met de beste bouwvorm; bestaat er een referentie van het merk van de verdeler, dan is die voorgekozen, anders geldt Generiek. De keuze zet poolvolgorde, aantal polen en raster.
  5. De status Gecontroleerd, Ongecontroleerd of Niet compatibel toont of fabrikantgegevens de vorm staven. Controleer de voorvertoning en klik op Toepassen.

In de materiaallijst staat de rail met fabrikant en typenummer („Kamrail Hager KDN451D”) resp. zonder referentie als „Kamrail 3 × P+N, 12 modules, raster 1 module (generiek)”.

Gedeelte Bouwvorm in de railbewerking: tegels van de 13 bouwvormen, de beste (4P → 1P) met een ster, niet passende gedempt; daaronder Fabrikant met Generiek en Hager KDN363F, FTG ESFI8LSSO en ESFI8LS16SO.
Keuze van de bouwvorm en de fabrikantreferentie in de railbewerking.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

Welke grenzen heeft de editor?

  • De tabellen tonen gedocumenteerde bouwvormen en referenties, geen volledige typelijst. Opgenomen is alleen wat het onderzoek van 13/11/2026 heeft bevestigd. Andere fabrikanten en reeksen hebben eigen tandvolgordes.
  • Legrand en de ABB-reeksen BV-G en BV-S ontbreken: voor hen is geen tandvolgorde gedocumenteerd. Bij het ABB-halfraster (Unibis) en bij Gewiss zijn er alleen opgaven van de groothandel.
  • Rails met twee rasters in één stuk (Schneider Resi9 XP, Hager smalbouw) kan de editor niet weergeven.
  • Verticale verbinders tussen DIN-rails maken geen deel uit van de editor.
  • N links: de bouwvormen met N links zijn gedocumenteerd (Schneider), maar passen vandaag bij geen enkel gemodelleerd toestel, omdat de toestellen in het model N rechts voeren.
  • Een referentie staaft de bouwvorm, niet de geschiktheid voor willekeurige toestellen. Hoe de rail in het driehoeksnet bij de vrije N-pool van een vierpolige differentieelschakelaar fysiek eindigt, staat in geen gegevensblad; vraag het de fabrikant.
  • Modulegetallen verschillen per markt (Hager KDN451E: 54 TE volgens het Belgische gegevensblad, 57 TE in de oudere bestelgids). Maatgevend is het gegevensblad van je groothandel.
  • PlanElec plant de bedrading van de verdeelkast in de pilootfase. De keuring van de installatie doet het erkend organisme.

Ga verder met Installatie plannen en onderverdelers vormen en met Een verdeelkast herkennen van foto’s.

Bronnen

Alle gegevens over types, poolvolgordes, raster, doorsnede en stroom komen uit fabrikantdocumenten, geraadpleegd op 13/11/2026. De catalogus in het product draagt bij elke referentie de bewijs-URL.

Belangrijk bij elektrische planning

De handleidingen leggen de softwareworkflow uit. Laat ontwerp, uitvoering en documenten waar nodig controleren door een gekwalificeerde elektricien; alleen een erkend controleorganisme voert de officiële keuring uit.

Verder lezen