Elektrische keuring in België: aanvragen, herkeuring en AREI-eisen
Elektrische keuring aanvragen bij een erkend organisme: hoe lang ze geldig is, wanneer een herkeuring nodig is, wat de kost bepaalt en wat de keurder controleert – met AREI-vindplaatsen.
Wat is een elektrische keuring?
De elektrische keuring – ook keuring van de elektrische installatie of elektriciteitskeuring genoemd – is de controle van je elektrische installatie door een erkend organisme. Een nieuwe installatie wordt vóór de ingebruikname gecontroleerd op gelijkvormigheid met het AREI (Boek 1, hoofdstuk 6.4); daarna volgen controlebezoeken, voor huishoudelijke installaties ten minste om de 25 jaar (afdeling 6.5.2). Het organisme bekijkt de documenten, inspecteert de installatie, beproeft de beveiligingen en meet isolatie- en aardingsweerstand. Pas met een positief verslag stelt de netbeheerder het vermogen van een nieuwe installatie ter beschikking (onderafdeling 6.4.6.2).
Welke controle voor jou geldt, hangt af van de aanleiding: nieuwbouw, belangrijke uitbreiding, periodiek bezoek, verkoop van een woning met een oude installatie of een verhoging van het aansluitvermogen. Deze gids zet de gevallen op een rij, noemt de eisen die de keurder bij een woning doorgaans controleert en toont hoe je de documenten voorbereidt zodat plan en installatie overeenkomen.
Redactie en controle: PlanElec-team, 8 oktober 2026. Alle vindplaatsen verwijzen naar AREI Boek 1, versie 06, van toepassing sinds 1 april 2026.
Wanneer heb je een keuring nodig?
| Aanleiding | Wat wordt gecontroleerd | Vindplaats Boek 1 |
|---|---|---|
| Nieuwe installatie | Gelijkvormigheidscontrole vóór ingebruikname | hoofdstuk 6.4 |
| Belangrijke wijziging of uitbreiding, bijvoorbeeld een nieuwe kring | Toegevoegde of gewijzigde delen; betrokken ongewijzigde delen voor wat de gewijzigde kenmerken betreft | onderafdeling 6.4.7.3 |
| Niet-belangrijke wijziging, bijvoorbeeld een stopcontact op een bestaande kring | Geen controle vóór ingebruikname; een korte beschrijving hoort in het dossier | afdeling 9.1.2 nr. 7 |
| Periodiek controlebezoek | Huishoudelijke installaties ten minste om de 25 jaar, andere installaties om de 5 jaar | afdeling 6.5.2 |
| Verkoop van een wooneenheid met een oude installatie (vóór 1 oktober 1981) | Controlebezoek dat de verkoper laat uitvoeren | afdeling 8.4.2 |
| Verhoging van het aansluitvermogen bij een oude woninginstallatie | Controlebezoek vóór de netbeheerder het vermogen verhoogt | afdeling 8.4.1 |
| Negatief verslag | Nieuwe controle nadat de inbreuken zijn verholpen | hoofdstuk 9.1, afdeling 8.4.2 |
Een wijziging is belangrijk als ze een bijkomende, nog niet door een gelijkvormigheidscontrole gedekte invloed heeft op de veiligheid van personen of goederen (definitie in deel 2). Beschrijf de werken daarom concreet aan je elektricien en aan het organisme, in plaats van alleen „renovatie” aan te vinken. Zo plant het organisme het juiste controletype en de juiste omvang.
Elektrische keuring aanvragen: bij welk organisme?
Een elektrische keuring vraag je aan bij een erkend organisme. Dat is een keuringsorganisme dat de minister van Energie erkent voor gelijkvormigheidscontroles vóór de ingebruikname en voor controlebezoeken (afdeling 6.3.1). Om erkend te worden, moet het organisme geaccrediteerd zijn volgens NBN EN ISO/IEC 17020 als keuringsinstelling van type A (onderafdeling 6.3.3.1 a). Ook de daarvoor bevoegde overheid mag de controle uitvoeren (afdelingen 6.4.1 en 6.5.1). De actuele lijst van erkende organismen publiceert de FOD Economie.
| Situatie | Wat je bij de aanvraag moet weten | Vindplaats Boek 1 |
|---|---|---|
| Nieuwe installatie | Keuring aanvragen vóór de ingebruikname; zonder positief verslag stelt de netbeheerder geen vermogen ter beschikking | 6.4.1, 6.4.6.2 |
| Belangrijke wijziging of uitbreiding | Keuring vóór de ingebruikname van het nieuwe deel; de controle beperkt zich tot het toegevoegde of gewijzigde deel | 6.4.7.3 |
| Periodiek controlebezoek | De uiterste datum staat in het verslag van de vorige controle | 6.4.6.4 b.6, 6.5.2 |
| Verkoop van een woning met een oude installatie | De verkoper laat het controlebezoek uitvoeren; de datum van het verslag komt in de authentieke akte | 8.4.2.2 a |
| Verzwaring van de aansluiting bij een oude installatie | Het controleverslag gaat mee met de aanvraag tot verzwaring | 8.4.1 |
| Herkeuring na een negatief periodiek controlebezoek | Het aanvullende bezoek doet hetzelfde erkend organisme | 6.5.7.2 b.6, 9.1.3.2 |
| Herkeuring na een verkoopkeuring | De koper kiest het erkend organisme vrij | 8.4.2.2 a |
Deze gegevens houd je bij de aanvraag klaar. Het verslag vermeldt onder meer naam en adres van de eigenaar, beheerder of uitbater, de EAN-code van de installatie (indien beschikbaar), het adres van de installatie en het type lokalen dat ze bedient (onderafdelingen 6.4.6.4 b.1 en 6.5.7.2 b.1). Bij een gelijkvormigheidscontrole komen daar de verantwoordelijke voor de uitvoering van de werken, met btw-nummer indien van toepassing, en de distributienetbeheerder bij. Welke praktische vragen je bij het maken van de afspraak stelt, lees je verderop in dit artikel.
Hoe lang is een elektrische keuring geldig?
Een positief keuringsverslag bevestigt de conformiteit op het moment van de controle; het volgende controlebezoek moet ten laatste plaatsvinden binnen de termijn van afdeling 6.5.2. Voor een huishoudelijke installatie is dat om de 25 jaar, en het verslag van de gelijkvormigheidscontrole vermeldt de uiterste datum zelf (onderafdeling 6.4.6.4 b.6).
| Soort installatie | Controlebezoek ten minste | Vindplaats |
|---|---|---|
| Huishoudelijke installatie | om de 25 jaar | 6.5.2 |
| Andere installaties, bijvoorbeeld niet-huishoudelijk | om de 5 jaar | 6.5.2 |
| Verplaatsbare, mobiele of tijdelijke installatie | jaarlijks | 6.5.2 |
| Installatie in een ontploffingsgevaarlijke zone | jaarlijks | 6.5.2 |
Een keuring „verlengen” voorziet Boek 1 niet. Nadert de datum uit je laatste verslag, dan laat je een nieuw controlebezoek uitvoeren; daarna begint de periodieke termijn opnieuw. Ook na een controlebezoek van een oude installatie gelden voor elk later bezoek de afdelingen 6.5.1 en 6.5.2 (afdeling 8.4.1 en onderafdeling 8.4.2.3).
Wanneer heb je vroeger een nieuwe keuring nodig?
- Belangrijke wijziging of uitbreiding: gelijkvormigheidscontrole van dat deel vóór de ingebruikname (onderafdeling 6.4.7.3).
- Verkoop van een woning met een oude installatie: als de installatie van vóór 1 oktober 1981 is en dat deel nog geen controlebezoek kreeg (onderafdeling 8.4.2.1).
- Verzwaring van de aansluiting bij een oude huishoudelijke installatie (afdeling 8.4.1).
- Negatief verslag: een herkeuring nadat de inbreuken verholpen zijn (zie verderop: installatie in orde brengen en herkeuring).
- Installatie gekeurd volgens het oud AREI: het eerste controlebezoek volgens afdeling 6.5.2 gebeurt binnen de termijn uit het laatste verslag volgens het oud AREI (afdeling 8.1.2).
Verkoop je een woning waarvan de installatie al een gelijkvormigheidscontrole of controlebezoek kreeg, dan valt ze niet onder het toepassingsgebied van afdeling 8.4.2. Het dossier met schema's, plannen en verslagen draag je wel over aan de nieuwe eigenaar (afdeling 9.1.2), en de termijn uit het laatste verslag blijft gelden.
Deze documenten leg je voor
De FOD-pagina over de controle van huishoudelijke installaties noemt minstens het eendraadschema, het situatieplan en – indien beschikbaar – de EAN-code van de aansluiting.
- Eendraadschema (Eindrahtschema / schéma unifilaire): alle borden, kringen, beveiligingen en leidingen met hun kenmerken (onderafdeling 3.1.2.2).
- Situatieplan (Situationsplan / plan de position): de ligging van borden, dozen, contactdozen, lichtpunten, schakelaars, vaste toestellen en bronnen (onderafdeling 3.1.2.3).
- Fabrikantdocumenten voor bijzonder materieel. Bij een PV-installatie horen de gebruiksaanwijzing, de veiligheidsinstructies en de technische gegevens van de componenten in het dossier (afdeling 9.1.2).
Bij de gelijkvormigheidscontrole bevestigt het verslag uitdrukkelijk dat de installatie volgens eendraadschema en situatieplan is uitgevoerd (onderafdeling 6.4.6.4, b.4). Een plan met een oude toestand valt dus net zo goed op als een ontbrekende tekening.
Deze eisen controleert de keurder bij een woning
De tabel bundelt eisen uit Boek 1 die bij huishoudelijke installaties geregeld centraal staan. Ze vervangt de volledige tekst niet, maar toont je waar je vóór de afspraak moet kijken.
| Eis | Vindplaats |
|---|---|
| Differentieelschakelaar van ten hoogste 300 mA aan de oorsprong van de installatie | 4.2.4.3 b |
| Differentieel met hoge of zeer hoge gevoeligheid (ten hoogste 30 mA) voor contactdozen, verlichting, badkamer/douche en wasmachine, droogkast en vaatwasser; ten hoogste acht eindkringen per toestel | 4.2.4.3 b |
| Aardingsweerstand onder 100 Ω; boven 30 Ω minstens twee differentiëlen met hoge gevoeligheid met elk ten hoogste 16 contactdozen en ten hoogste 100 mA voor de overige kringen | 4.2.3.2 en 4.2.4.3 b |
| Beveiliging afgestemd op de doorsnede, bv. 1,5 mm²: automaat 16 A of smeltzekering 10 A; 2,5 mm²: 20 A of 16 A | 4.4.1.4, tabel 4.11 |
| Kringen met contactdozen minstens 2,5 mm²; ten hoogste acht enkelvoudige of meervoudige contactdozen per eindkring | 5.2.1.2 en 5.3.5.2 b |
| Minstens twee gescheiden verlichtingskringen als de woning meer dan twee ruimten telt | 5.3.5.2 b |
| Eigen kring voor wasmachine, vaatwasser, droogkast, fornuis, kookplaat, oven en elk toestel met vaste standplaats vanaf 2600 W | 5.2.1.2 |
| Hoofdschakelaar van minstens 40 A in huishoudelijke installaties | 5.3.5.1 b |
| Isolatieweerstand per kring minstens 500 kΩ bij een proefspanning van 500 V gelijkstroom | 6.4.5.1, tabel 6.1 |
Dertig ohm is geen goed/afkeurgrens: daarboven eist Boek 1 een strengere opbouw van de differentiëlen, onder 100 Ω moet de aarding hoe dan ook liggen. De toelaatbare stroom van een leiding hangt bovendien af van plaatsingswijze, isolatie en omgevingstemperatuur (4.4.1.4). Laat dimensionering en beveiligingsconcept dus bevestigen door je elektricien.
Typische struikelblokken
Deze punten vallen in de praktijk vaak op; een betrouwbare rangorde bestaat niet:
- het eendraadschema ontbreekt of toont een oude toestand
- te weinig of verkeerd toegewezen differentiëlen met hoge gevoeligheid
- een aardingsweerstand zonder de bijhorende beveiligingsopbouw
- leidingen die onvoldoende bevestigd of mechanisch beschermd zijn
- aftakdozen zonder deksel of onbereikbaar
- slechts één verlichtingskring in een woning met meer dan twee ruimten
Wat gebeurt er tijdens de keuring van de elektrische installatie?
De gelijkvormigheidscontrole gebeurt spanningsloos en bestaat uit vier delen (afdeling 6.4.1):
- Administratieve controle: documenten, installatiegegevens en vergelijking van eendraadschema en situatieplan met de uitvoering.
- Visuele controle: materieel, leidingen, afdekkingen, aanduidingen en bereikbaarheid.
- Controle door beproevingen: bijvoorbeeld de werking van de beveiligingen en de continuïteit van beschermingsgeleiders en equipotentiale verbindingen.
- Controle door metingen: isolatieweerstand (6.4.5.1) en aardingsweerstand van de aardelektrode (6.4.5.2).
Het verslag vermeldt aardingsweerstand en isolatieniveau en bevestigt dat differentiëlen en aardingswaarde, en overstroombeveiliging en leidingen, op elkaar zijn afgestemd (6.4.6.4, b.4). Is de installatie conform, dan viseert de keurder eendraadschema en situatieplan en vermeldt hij de datum waarvoor het volgende controlebezoek moet plaatsvinden (b.6).
Volgens versie 06 verzegelt de keurder bij een conforme installatie ook de differentieelschakelaar aan de oorsprong. Vanaf 1 november 2026 vervalt die verplichting met Boek 1 versie 07; de details lees je in ons artikel Verzegeling van de differentieel vervalt.
Stem documenten en uitvoering vóór de afspraak af
Vergelijk beide plannen systematisch met de uitgevoerde installatie:
- Kloppen de kringaanduidingen in het bord, op het eendraadschema en op het situatieplan?
- Zijn nominale waarden, aantal polen, kabeltype en doorsnede juist genoteerd?
- Staan nieuwe contactdozen, lichtpunten, vaste toestellen en bronnen op het plan?
- Zijn verbindings- en aftakdozen terug te vinden en bereikbaar?
- Liggen de fabrikantdocumenten voor PV, laadpaal, batterij of ander bijzonder materieel klaar?
Een mooie tekening met een oude toestand helpt je niet, en een technisch degelijke installatie heeft toch de voorgeschreven plannen nodig. Markeer open punten en los ze vóór de afspraak op met je elektricien.
Visuele controle en metingen voorbereiden
Meetwaarden ontstaan op de dag zelf aan jouw installatie. Neem geen waarden over uit een oud verslag en zet geen geschatte waarden op de plannen. Zorg voor veilige toegang tot het bord, de aardingsonderbreker en alle ruimten; labels moeten leesbaar zijn en afdekkingen volledig. Meld bijzonderheden zoals PV, batterij, noodstroom, laadpunt of oudere installatiedelen vooraf. Openen en meten onder spanning is werk voor de vakman, geen onderdeel van jouw voorbereiding.
Vragen bij het maken van de afspraak
Geef het organisme door of het om huishoudelijk of niet-huishoudelijk gebruik gaat, welk controletype je nodig hebt, hoeveel borden er zijn en welke bijzondere bronnen. Vraag of de documenten digitaal of op papier verwacht worden, of alle ruimten bereikbaar moeten zijn en hoe een lopende renovatie wordt behandeld. Tarief, betaalwijze en annuleringsvoorwaarden laat je rechtstreeks bevestigen; prijzen van een andere aanbieder gelden niet automatisch voor jou.
Bij een verkoopkeuring vermeld je het bouwjaar en eerdere verslagen. Bij een belangrijke uitbreiding beschrijf je wat oud en wat nieuw is. Bij PV, batterij of laadpaal noem je de bedrijfswijze en de fabrikantdocumenten. Zo plant het organisme controletype en benodigde tijd correct.
Wat kost een elektrische keuring of herkeuring?
Boek 1 legt geen tarieven vast: de prijs van een keuring of herkeuring spreek je af met het erkend organisme. Wat wel uit het reglement volgt, is wat de omvang van de controle bepaalt – en dus het werk ter plaatse:
| Factor | Waarom het meetelt | Vindplaats |
|---|---|---|
| Type controle | Gelijkvormigheidscontrole, periodiek controlebezoek en verkoopkeuring hebben elk een eigen inhoud en verslag | 6.4, 6.5, 8.4.2 |
| Huishoudelijk of niet-huishoudelijk | Andere verslaginhoud en een andere periodiciteit | 6.4.6.4, 6.4.6.5, 6.5.2 |
| Omvang van de installatie | Het verslag van een controlebezoek vermeldt het aantal borden en eindstroombanen | 6.5.7.2 b.3 |
| Huishoudelijke PV-installatie (≤ 10 kVA) | Bijkomende beproevingen: scheiding bij wegvallen van de netspanning en werking van de differentieelschakelaar | 7.112.3 |
| Ontbrekende plannen bij een verkoopkeuring | De agent-bezoeker maakt een summiere beschrijving en schets; het ontbreken wordt als inbreuk vermeld | 8.4.2.2 d |
| Wijziging of uitbreiding | De controle beperkt zich tot het toegevoegde of gewijzigde deel | 6.4.7.3 |
| Herkeuring | Het nazicht betreft het verdwijnen van de vastgestelde inbreuken | 9.1.3.2 |
Vraag daarom een prijs voor jouw concrete controletype en omvang, en laat bevestigen of een herkeuring apart wordt aangerekend. Een tarief van een ander organisme of uit een oud verslag geldt niet automatisch voor jou. Liggen eendraadschema en situatieplan klaar, dan hoeft de agent-bezoeker bij een verkoopkeuring geen noodschets te maken – en vermijd je meteen een inbreuk.
Op de keuringsdag
Zorg voor een contactpersoon die de installatie kent. Verwijder geen vaste afdekkingen op voorhand, tenzij het organisme daarom vraagt; veilige toegang is belangrijker dan geïmproviseerd openen. Zorg dat huisdieren, opgeslagen spullen of gesloten ruimten de toegang niet blokkeren.
Noteer vragen, maar wijzig tijdens de controle niets aan de installatie. Controleer het verslag bij ontvangst op naam en adres, controletype, omvang van de installatie en vermelde documenten. Technische bezwaren breng je zakelijk en schriftelijk aan, met verwijzing naar de concrete vaststelling. Was een ruimte of installatiedeel niet bereikbaar, lees dan in het verslag hoe dat de conclusie beïnvloedt en vraag of een extra bezoek nodig is.
Na het verslag
Positief verslag: het bevestigt de beoordeling op dat moment en binnen die omvang. Bewaar het samen met eendraadschema en situatieplan in het dossier van de installatie, dat je in twee exemplaren bezit en bij verkoop aan de nieuwe eigenaar overdraagt (afdeling 9.1.2). Elke latere wijziging noteer je in het dossier.
Negatief verslag: je behandelt elke inbreuk afzonderlijk. De gevolgen hangen af van het controletype:
| Controletype | Gevolg van een negatief verslag | Vindplaats |
|---|---|---|
| Gelijkvormigheidscontrole vóór ingebruikname | Het betrokken deel mag niet in gebruik genomen worden tot de inbreuken verholpen en opnieuw gecontroleerd zijn | 9.1.3.1 |
| Periodiek controlebezoek | Inbreuken onverwijld verhelpen; nieuw bezoek door hetzelfde organisme binnen een jaar | 9.1.3.2, 6.5.7.2 b.6 en b.7 |
| Verkoopkeuring van een oude installatie | De koper laat het herstel binnen 18 maanden na de verkoopakte opnieuw controleren; het organisme kiest hij vrij | 8.4.2.2 a |
Het FOD-overzicht van de controletypes licht de procedures verder toe. Hoe je na een negatief resultaat stap voor stap te werk gaat, lees je in Elektrische keuring afgekeurd – wat nu?.
Installatie in orde brengen en herkeuring
Je elektriciteit in orde brengen betekent: elke inbreuk uit het verslag laten verhelpen en het herstel laten nakijken door een erkend organisme. Na een controlebezoek gebeuren de werken zonder vertraging, en zolang de installatie in dienst blijft, neem je maatregelen zodat de inbreuken geen gevaar vormen voor personen of goederen (onderafdeling 9.1.3.2). Na een gelijkvormigheidscontrole mag het betrokken deel pas in gebruik na herstel en nieuwe controle (onderafdeling 9.1.3.1).
- Lees elke inbreuk met haar vindplaats. Het verslag somt de inbreuken op (onderafdelingen 6.4.6.4 b.5 en 6.5.7.2 b.5); behandel ze één voor één.
- Laat het herstel uitvoeren en bevestigen door je elektricien, per inbreuk en met de betrokken kring.
- Werk de documenten bij. Wijzigt het herstel kringen, beveiligingen of punten, dan pas je eendraadschema en situatieplan aan en noteer je de wijziging in het dossier (afdeling 9.1.2). Ontbrekende plannen zijn bij een verkoopkeuring zelf een inbreuk (onderafdeling 8.4.2.2 d).
- Vraag de herkeuring aan bij het juiste organisme. Na een periodiek controlebezoek doet hetzelfde erkend organisme het aanvullende bezoek vóór de datum in het verslag (onderafdeling 6.5.7.2 b.6). Na een verkoopkeuring meldt de koper zijn identiteit en de datum van de akte aan het organisme van het eerste verslag en laat hij door een organisme naar keuze nagaan of de inbreuken na afloop van 18 maanden verdwenen zijn (onderafdeling 8.4.2.2 a).
Wie niets doet, blijft niet onder de radar: zijn er bij het tweede bezoek na een periodieke controle nog inbreuken, dan stuurt het erkend organisme een kopie van het verslag naar de Algemene Directie Energie (onderafdeling 6.5.7.2 b.7 d). De volledige aanpak na een negatief resultaat staat in Elektrische keuring afgekeurd – wat nu?.
Leg de gekeurde omvang na het bezoek vast
Noteer welke borden, ruimten, bronnen en bedrijfswijzen werkelijk deel uitmaakten van de controle en vergelijk dat met de omschrijving in het verslag. Een positief verslag voor een duidelijk afgebakend deel zegt niets over later toegevoegde of niet bezochte delen. Bewaar de voorgelegde planversie ongewijzigd bij het verslag en maak voor latere werken een nieuwe, gedateerde versie. Zo blijft aantoonbaar welke uitvoeringsstand beoordeeld werd. Wijzig je nadien vaste leidingen, beveiligingen of PV-, batterij- en laadfuncties, ga dan na of een nieuwe gelijkvormigheidscontrole nodig is.
Hoe PlanElec helpt
De documentatie is vaak het zwaarste deel van de voorbereiding. PlanElec brengt plattegrond, kringen en verdeelbord samen in één project en maakt daaruit je documenten:
- Eendraadschema uit de ingevoerde elektrische topologie, als PDF
- Situatieplan op basis van je plattegrond met Belgische symbolenbibliotheek, als PDF
- AREI/RGIE-zelfcontrole die ontwerpfouten in de ondersteunde regels vóór de keuring zichtbaar maakt
- Installatiedossier met voorblad, documentenlijst en doorlopende paginanummering
- Vier talen: Nederlands, Frans, Duits en Engels
De rollen zijn duidelijk verdeeld: de zelfcontrole toont je bevindingen uit de ingevoerde projectgegevens, je elektricien bevestigt dimensionering en uitvoering, en de keuring met metingen doet het erkend organisme. De lijst van erkende organismen publiceert de FOD Economie.