Handleiding

Hoe teken ik zelf het eendraadschema van mijn bestaande installatie – bijvoorbeeld voor de verkoop van mijn woning?

Bestaande installatie zonder plannen? Zo breng je verdeelbord, stroomkringen en ruimtes zelf in kaart, teken je eendraadschema en situatieschema gratis in PlanElec Sketch en weet je wat je elektricien aanvult – met AREI-verwijzingen.

Gepubliceerd op 7 november 2026 10 min

Ja, je kunt de huidige toestand van je installatie zelf opnemen en als eendraadschema met situatieschema tekenen: verdeelbord aflezen, stroomkringen één voor één uitschakelen en toewijzen, de ruimtes aflopen en alles gratis tekenen in PlanElec Sketch. Wat je niet zeker ziet zonder het verdeelbord te openen, vooral kabeltype, doorsnede en plaatsingswijze, markeer je als open en laat je aanvullen door je elektricien. De plannen tonen de bestaande toestand; of de installatie conform is, stelt het erkend organisme vast.

Een eigenares en een elektricien bespreken bestaande plannen aan tafel in een Belgische woning.

Stand van 7 november 2026, AREI Boek 1 versie 07 (van toepassing sinds 1 november 2026). Geschreven door het PlanElec-team, dat Sketch en Pro maakt.

Wanneer heb ik een eendraadschema van mijn bestaande installatie nodig?

Drie aanleidingen komen het vaakst voor:

AanleidingWat het AREI zegtWat je nodig hebt
Verkoop van een woning of appartementControlebezoek bij de verkoop van een oude installatie (onderafdeling 8.4.2.2 a); ontbreken de plannen, dan wordt dat als inbreuk in het verslag vermeld (onderafdeling 8.4.2.2 d)Eendraadschema en situatieschema van de huidige toestand
Niet-belangrijke wijziging, zoals een extra stopcontactGeen nieuw eendraadschema nodig, een korte, gedateerde en ondertekende beschrijving volstaat; het situatieschema toont de wijziging (onderafdeling 3.1.2.1 a)Een actueel plan waarop de wijziging komt
Belangrijke wijziging of uitbreidingDe verantwoordelijke voor de uitvoering maakt eendraadschema’s en situatieplannen (onderafdeling 3.1.2.1 a), daarna volgt een gelijkvormigheidsonderzoekJouw opname als vertrekpunt voor de elektricien

Bij een verkoop voert het erkend organisme de keuring ook zonder plannen uit. De vertegenwoordiger maakt dan een summiere beschrijving van de borden en een ruwe schets. Die stukken mogen niet als eendraadschema en situatieplan gebruikt worden, en het ontbreken van de plannen staat als inbreuk in het verslag (onderafdeling 8.4.2.2 d). Wat er bij een verkoop verder geldt, lees je in Elektrisch dossier bij woningverkoop.

Mag ik het schema van mijn eigen installatie zelf tekenen?

Voor een nieuwe installatie of een belangrijke wijziging maakt de verantwoordelijke voor de uitvoering van het werk de plannen; zijn naam, hoedanigheid en eventueel btw-nummer staan erop (onderafdeling 3.1.2.1 a). Voor de huidige toestand van een oude installatie bij een verkoop eist onderafdeling 8.4.2.2 d dat er plannen zijn; wie ze tekent, regelt die onderafdeling niet. Vraag daarom vóór de afspraak aan je erkend organisme of het een zelf getekende opname aanvaardt, en laat open gegevens aanvullen door een elektricien.

Jouw deel is het monnikenwerk: ruimtes, stopcontacten, lichtpunten en schakelaars vinden en aan een stroomkring toewijzen. Dat spaart de elektricien tijd ter plaatse. De kostenvergelijking van beide wegen vind je in Eendraadschema zelf tekenen of een elektricien inschakelen.

Wat moet er op het eendraadschema van een woning staan?

Onderafdeling 3.1.2.2 a geeft de minimale inhoud. De tabel toont wat je zelf zeker kunt opnemen en wat open blijft:

Gegeven volgens onderafdeling 3.1.2.2 aWaar je het vindtZelf op te nemen?
Type en kenmerken van de differentieelschakelaarsOpdruk vooraan: nominale stroom, 30 mA of 300 mA, type A of ACJa, meestal af te lezen
Type en kenmerken van de automaten en zekeringenOpdruk: bijvoorbeeld C16, B20, C32; zekeringen op het patroonJa, meestal af te lezen
Stopcontacten, lichtpunten, schakelaarsUitschakelen en de ruimtes aflopenJa
Vaste toestellen (kookplaat, boiler, warmtepomp …)Uitschakelen, typeplaatje van het toestelJa
Bronnen (omvormer van zonnepanelen, batterij)Typeplaatje, documenten van de installatieGedeeltelijk
Verbindings- en aftakdozenAlleen zichtbaar als ze bereikbaar zijnGedeeltelijk
Kabel: type, doorsnede, aantal geleidersIn het bord aan de klemmen, in de doosNee, alleen met geopend bord – elektricien
PlaatsingswijzeIngewerkt, in buis, opbouwGedeeltelijk; bij twijfel open laten

Daarnaast vraagt onderafdeling 3.1.2.1 a het adres van de installatie, spanning en stroomsoort, een hoofdletter per stroomkring en de nummering van de punten in volgorde vanaf de beveiliging. Delen waarvan de uitvoering vóór 1 oktober 1981 begon, krijgen op het schema de vermelding “oude installatie”. Elk schema draagt een nummer, een versie en de datum van die versie (afdeling 3.1.2). Hoe de symbolen eruitzien, toont AREI-symbolen.

Werkwijze in vijf stappen: 1. Verdeelbord aflezen en fotograferen, zonder de afdekplaat te openen. 2. Per beveiliging uitschakelen en nagaan wat spanningsloos is. 3. De ruimtes aflopen en stopcontacten, lichtpunten, schakelaars en toestellen noteren. 4. In PlanElec Sketch eendraadschema en situatieschema tekenen, open punten als notitie. 5. Documenten nakijken, pdf maken en met de elektricien de open gegevens aanvullen. Het erkend organisme keurt de installatie.
Van verdeelbord naar plan: de eerste drie stappen doe je zelf, kabelgegevens en meetwaarden vult de elektricien aan.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

Hoe neem ik het verdeelbord op zonder risico?

Open alleen de deur van het verdeelbord, nooit de afdekplaat over de klemmen. Daarachter zitten delen onder spanning; daar werkt alleen een elektricien.

  1. Fotografeer de voorkant. Elke rij apart, scherp genoeg om de opdrukken te lezen. Fotografeer ook de bestaande benamingen naast de automaten.
  2. Noteer de volgorde. Van de aansluiting via de hoofdschakelaar of de hoofddifferentieel naar de groepsdifferentieelschakelaars en de automaten eronder. Die keten is de ruggengraat van je schema.
  3. Lees de waarden af. Op de differentieelschakelaar nominale stroom, aanspreekstroom (bijvoorbeeld 300 mA of 30 mA) en type; op de automaat de karakteristiek en de nominale stroom, zoals C16.
  4. Zoek onderverdeelborden. Garage, zolder of kelder hebben vaak een eigen klein bord. Het hangt aan een vertrekkende kring van het hoofdbord en krijgt in het schema een eigen deel.

Hoe vind ik welk stopcontact op welke stroomkring zit?

Schakel de automaten één voor één uit en loop door alle ruimtes. Wat spanningsloos is, hoort bij die stroomkring. Een stopcontacttester of een klein lampje gaat sneller dan elk toestel apart aanzetten.

  • Laat je huisgenoten weten dat je uitschakelt; denk even aan diepvries, router en verwarming.
  • Noteer per ruimte: stopcontacten (een enkel of meervoudig stopcontact telt als één punt), lichtpunten, schakelaars en vaste toestellen.
  • Een lichtpunt met twee schakelaars is een wisselschakeling; welk schakelaartype op het schema komt, lees je in Wissel-, kruis- of dubbele schakeling.
  • Vind je een punt dat bij geen enkele automaat uitvalt, of een automaat zonder verbruiker, noteer het als open. De elektricien zoekt het uit.

Zo ontstaat een lijst “stroomkring → punten per ruimte”. Die is de basis voor beide plannen: het eendraadschema toont de elektrische keten, het situatieschema de plaats in de ruimte. Het verschil lees je in Eendraadschema vs. situatieschema.

Hoe teken ik de bestaande toestand in PlanElec Sketch?

Sketch is gratis, werkt in de browser en vraagt geen account om te tekenen. Voor je opname volstaat Sketch; Pro heb je daarvoor niet nodig.

  1. Open Sketch met de taak ‘Documenten voor de keuring tekenen’. De tekening begint met aansluiting, meter en hoofdbeveiliging.
  2. Voeg in het onderdeel Eendraadschema via het blauwe aansluitpunt je differentieelschakelaars toe en per stroomkring de automaat en de verbruikers. Kringletters en nummers kent Sketch automatisch toe, in volgorde vanaf de beveiliging. Een onderverdeelbord zet je uit de bibliotheek op de kabel van zijn vertrekkende kring.
  3. Wat je niet weet, schrijf je als notitie of vrije tekst op het schema, bijvoorbeeld “doorsnede open – elektricien”. Zo gaat geen gat verloren.
  4. In het onderdeel Situatieplan maak je per bouwlaag een verdieping (Verdieping toevoegen) en sleep je de toestellen uit het schema naar hun plaats. Met een gratis account laad je een grondplan als afbeelding of pdf op als onderlegger; zonder account teken je muren en ruimtes zelf.
  5. Vul onder Document → Documentgegevens het adres van de installatie, de klant en het erkend organisme in.
  6. In het onderdeel Afdrukken toont Documenten nakijken wat nog ontbreekt en springt naar de plaats. Daarna Pdf maken.
Eendraadschema in PlanElec Sketch na de taak ‘Documenten voor de keuring tekenen’: aarding, netaansluiting, kWh-meter en hoofddifferentieel 300 mA aan de rail, links de bibliotheek met zoekveld.
Het vertrekpunt voor de keuringsdocumenten: aansluiting, meter en hoofdbeveiliging staan klaar, elke kring voeg je toe via het blauwe punt. De waarden zijn voorbeelden en moeten bij de installatie passen.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

Zonder account blijft de tekening in je browser; bewaar ze ook als bestand. Met een gratis account staat ze in de cloud en heb je ze op elk toestel; zonder Pro houdt een account tot drie locaties bij. Zonder account draagt de pdf een logo-watermerk, een gratis account haalt het weg. Alle grenzen staan op de prijspagina.

Onderdeel ‘Documenten nakijken’ in PlanElec Sketch: ‘3 van 11 open’ met ‘EAN-code ontbreekt’, ‘Geen erkend organisme gekozen’ en ‘Situatieplan ontbreekt’; acht punten zijn afgewerkt.
De lijst toont wat nog in je documenten ontbreekt en springt met één klik naar de plaats. Het is een hulp voor volledigheid, geen AREI-controle; de keuring doet het erkende organisme.
Afbeelding op oorspronkelijke grootte openen

Wat vult de elektricien aan, en wat controleert het erkend organisme?

TaakJijElektricienErkend organisme
Ruimtes, punten en toewijzing aan stroomkringen opnemen✓controleert
Beveiligingen aan de voorkant aflezen✓controleert
Kabeltype, doorsnede, aantal geleiders, plaatsingswijze aanvullen✓
Fouten herstellen die bij de opname opvallen✓
Controlebezoek, metingen, verslag✓
Plannen bij gelijkvormigheid ondertekenen en dateren (bij nieuwe installaties en belangrijke wijzigingen, onderafdeling 3.1.2.1 a)✓✓

Geef je elektricien de pdf of het Sketch-bestand. Werkt die met PlanElec Pro, dan neemt die de tekening over met Overnemen in Pro en plant daar verdeelbord en zelfcontroleverslag; hoe de overdracht werkt, lees je in Maak kennis met PlanElec Sketch. Voor jou als eigenaar kost Sketch daarbij niets.

Welke fouten gebeuren het vaakst bij de opname?

  • Meervoudig stopcontact dubbel geteld. Een dubbel of driedubbel stopcontact is één punt. Voor de regel van acht stopcontacten per kring: Hoeveel stopcontacten per stroomkring?.
  • Onderverdeelbord over het hoofd gezien. Een tweede kast in garage of kelder hoort met zijn vertrekkende kring op het schema en met zijn plaats op het situatieschema (onderafdeling 3.1.2.3 a).
  • Kringletters ontbreken op het situatieschema. Elk punt op het plan draagt de letter en het nummer uit het schema (onderafdeling 3.1.2.1 a). Sketch neemt dat automatisch over als je de toestellen uit het schema op het plan sleept.
  • Waarden gegokt. Een geschatte doorsnede op het plan is slechter dan “open”. Schrijf alleen wat je afgelezen hebt.
  • Oude installatie zonder vermelding. Delen van vóór 1 oktober 1981 krijgen de vermelding “oude installatie”. Welke bijzondere regels voor oude installaties gelden, lees je in Oude installaties en AREI deel 8.

Wat als de keuring toch negatief is?

Een negatief verslag vermeldt inbreuken; bij een verkoop heeft de koper 18 maanden vanaf de verkoopakte om ze te laten herstellen, daarna volgt een nieuw controlebezoek (onderafdeling 8.4.2.2 a). Je opname is dan de basis voor de herstellingen: de elektricien tekent de wijzigingen in, en het bijgewerkte plan gaat mee naar de nieuwe keuring. Hoe je het verslag leest, lees je in Elektrokeuring afgekeurd – wat nu?.

Sketch of Pro: wat heb je nodig?

Jouw situatieTool
Eigenaar die de bestaande toestand opneemt voor verkoop of keuringSketch, gratis
Een kleine wijziging op een bestaand plan bijtekenenSketch
Elektrobedrijf dat verdeelbord en zelfcontroleverslag nodig heeftPro, overname uit Sketch
Meerdere klantprojecten in team, met leestoegang voor monteursPro

Als eigenaar blijf je bij Sketch. Pro is bedoeld voor bedrijven die volledige installaties plannen; wat het meer kan, toont de productpagina van PlanElec Pro.

Grenzen van deze handleiding

Sketch controleert geen AREI-regels en meet niets. Het tekent wat je ingeeft. Of isolatieweerstand, aarding en differentieelschakelaars in orde zijn, stelt alleen de meting van het erkend organisme vast. Open geen afdekplaten en werk niet aan delen onder spanning. Een zelf opgenomen plan vervangt geen vakkundig ontwerp bij een uitbreiding.

Officiële bron en verder lezen

Teken je bestaande installatie nu gratis in PlanElec Sketch →

Documenten voor de keuring tekenen

PlanElec Sketch begint met de aansluiting en de hoofdbeveiliging, de rest teken je zelf. Resultaat: eendraadschema en situatieplan. De keuring zelf doet het erkende keuringsorganisme.

Fictief voorbeelddossier, zonder registratie te bekijken.