Renovatie en AREI: Wanneer hebt u nieuwe elektrische plannen nodig?
Niet elke renovatie vereist nieuwe elektrische plannen. Ontdek welke werken een herkeuring uitlokken en wat de contaminatieregel inhoudt.
Wanneer vereist een renovatie een verplichte herkeuring?
Niet elke renovatie vereist nieuwe elektrische plannen en een herkeuring. Het AREI maakt een duidelijk onderscheid tussen werken die een herkeuring uitlokken en werken waarvoor dat niet geldt. In deze gids leest u welke regel voor uw renovatie van toepassing is.
De beslissingsboom: Herkeuring ja of nee?
Herkeuring VEREIST
Volgende werken vereisen een verplichte herkeuring (Art. 6.4.7.3):
| Werk | Reden |
|---|---|
| Nieuwe stroomkringen toevoegen | Uitbreiding van de installatie |
| Verdeelkast vervangen | Wijziging van de beveiligingstoestellen |
| Nieuwe onderverdeling installeren | Uitbreiding van de installatie |
| Kabels opnieuw trekken | Wezenlijke wijziging |
| Aardingsinstallatie wijzigen | Veiligheidskritisch |
| Overschakelen naar driefasig | Fundamentele wijziging |
| Laadpaal / warmtepomp aansluiten | Nieuwe eigen stroomkring |
Herkeuring NIET VEREIST
Deze werken gelden als onderhoud en lokken geen herkeuring uit:
| Werk | Waarom geen herkeuring |
|---|---|
| Stopcontact/schakelaar 1-op-1 vervangen | Zelfde positie, zelfde vermogen |
| Lamp door LED vervangen | Geen ingreep in de installatie |
| Behangen, schilderen, vloeren leggen | Cosmetisch, geen elektrische aanpassing |
| Automaat 1-op-1 vervangen | Zelfde type en nominale stroom |
| Afdekplaatje stopcontact wisselen | Geen ingreep in de bedrading |
Grijze zone: Een stopcontact naar een andere positie verplaatsen geldt al als wijziging. Elke belangrijke wijziging of uitbreiding lokt een herkeuring uit (Art. 6.4.7.3) — ook als de stroomkring dezelfde blijft.
De contaminatieregel
De contaminatieregel is het belangrijkste concept bij renovaties:
Als u een deel van de installatie wijzigt, kan de inspecteur de volledige installatie in vraag stellen.
Wat dit in de praktijk betekent
Stel dat u uw badkamer renoveert en daar nieuwe stopcontacten en verlichting installeert:
- De badkamer wordt beoordeeld volgens het huidige AREI — alle actuele voorschriften gelden
- De inspecteur kan ook de rest van de installatie controleren
- Bestaande gebreken (bijv. ontbrekende differentieelschakelaars in de kelder) kunnen ook worden opgemerkt
Hoe u de contaminatie beperkt
- Documenteer nauwkeurig welke delen gewijzigd zijn en welke niet
- Markeer in het eendraadschema de nieuwe/gewijzigde stroomkringen
- De ongewijzigde delen vallen onder Part 8 (soepelere eisen)
Part 8 vs. Volledig AREI: Wat geldt wanneer?
Het AREI onderscheidt tussen oud en nieuw:
| Installatiedeel | Geldend voorschrift | Eisen |
|---|---|---|
| Ongewijzigd, vóór 1981 | Part 8 Art. 8.2 (bestaande installatie) | Soepeler — bijv. geen differentieel per kring nodig, oude kabeltypes getolereerd |
| Ongewijzigd, 1981–2020 | Part 8 Art. 8.2.2 (afwijkingen voor huishoudelijke installaties volgens het vroegere A.R.E.I.) | Moet voldoen aan het toenmalige voorschrift, met beperkte versoepelingen conform Art. 8.2.2 |
| Gewijzigd / Nieuw | Actueel AREI | Alle huidige voorschriften (300 mA hoofd-RCD + 30 mA differentieelschakelaar met hoge gevoeligheid voor stopcontact-, verlichtings- en badkamerkringen, SPD voor het nieuwe/gewijzigde deel, kabelstandaarden) |
Typisch scenario: Woning uit de jaren 1960
U renoveert de keuken en de badkamer van een woning uit 1965:
- Keuken + badkamer (nieuwe kringen): Volledig huidig AREI — SPD verwacht volgens de regels van de kunst (Art. 4.5.1, algemeen principe; geldt alleen voor het nieuwe/gewijzigde deel van de installatie), 300 mA hoofd-RCD voor de gehele installatie (Art. 4.2.4.3) + 30 mA differentieelschakelaar met hoge gevoeligheid voor stopcontact-, verlichtings- en badkamerkringen (Art. 4.2.4.3 punt b), actuele kabeltypes
- Slaapkamers, woonkamer (ongewijzigd): Part 8 — oude VOB-leidingen getolereerd, geen differentieel per kring nodig
- Maar: Als de inspecteur vaststelt dat de oude installatie een direct veiligheidsrisico vormt (bijv. blote draden, ontbrekende aarding), kan hij toch een aanpassing eisen
Documentatie bij renovatie
Woningen met bestaande plannen
Als een actueel eendraadschema en situatieschema bestaan:
- Plannen bijwerken — nieuwe kringen, gewijzigde posities invoeren
- Markeren wat oud is en wat nieuw
- Bijgewerkte plannen aan de inspecteur voorleggen
Woningen zonder plannen (vóór 1981)
Veel oudere woningen hebben geen bestaande documentatie. In dat geval (Art. 9.1.2):
- Volledige installatie opmeten — ook de ongewijzigde delen
- Eendraadschema volledig opnieuw opstellen — voor de gehele installatie
- Situatieschema opstellen — alle stopcontacten, schakelaars, verlichtingspunten intekenen
Let op: Dit is een van de meest voorkomende redenen waarom renovaties aanzienlijk duurder uitvallen dan gepland — de documentatieplicht voor de volledige installatie.
Budgetplanning: Typische kosten
| Post | Kosten |
|---|---|
| Eendraadschema + situatieschema (elektricien) | €300 – €600 |
| Eendraadschema + situatieschema (PlanElec) | Early Access momenteel gratis |
| AREI-keuring | €125 – €170 |
| Herkeuring (bij gebreken) | €80 – €120 |
| Gebrekenverhelping | €500 – €5.000+ |
Het PlanElec-voordeel bij renovaties
Met PlanElec kunt u:
- De bestaande installatie opmeten en documenteren
- Nieuwe stroomkringen toevoegen en automatisch laten valideren
- Oud vs. nieuw duidelijk scheiden
- Het resultaat als PDF exporteren voor de inspecteur
- Early Access momenteel gratis; betalingsverwerking is nog niet actief
Checklist voor renoveerders
Vóór aanvang van de renovatie:
- Controleren: Lokken mijn werken een herkeuring uit?
- Bestaande elektrische plannen opzoeken (indien beschikbaar)
- Budget voor documentatie + keuring inplannen
- Elektricien tijdig inschakelen (voor de installatie)
- PlanElec gebruiken voor de documentatie (plannen zelf opstellen)
Na de renovatie:
- Bijgewerkte plannen opgesteld?
- Alle nieuwe stroomkringen in het eendraadschema?
- Controleorganisme gecontacteerd?
- Keuring geslaagd?