Elektrisch dossier bij woningverkoop 2026: regels en documenten
Welke elektrische keuring bij verkoop in België verplicht is, wat in het dossier van de installatie hoort en wanneer 18 maanden gelden – nauwkeurig volgens AREI Boek 1, met vindplaatsen.
Wat bij verkoop elektrisch geldt
Verkoop je een appartement of huis in België, dan geef je de koper het dossier van de elektrische installatie met eendraadschema, situatieplan en keuringsverslagen (AREI Boek 1, afdeling 9.1.2). Dateert de installatie geheel of gedeeltelijk van vóór 1 oktober 1981 en werd dat oude deel nooit gekeurd, dan laat je vóór de verkoop bovendien een controlebezoek door een erkend organisme uitvoeren (afdeling 8.4.2). Datum en overhandiging van het verslag staan in de verkoopakte. Is het verslag negatief, dan heeft de koper 18 maanden vanaf de verkoopakte om de inbreuken te laten verhelpen en opnieuw te laten controleren – bij een organisme naar keuze. Als eigenaar begin je in Sketch: je tekent de bestaande installatie en vult de ontbrekende plannen voor het verkoopdossier aan.

Twee vragen horen dus apart: brengt de verkoop een bijzondere keuringsplicht mee? En welke documenten horen los daarvan in het dossier? Deze gids beantwoordt beide volgens AREI Boek 1, versie 07, van toepassing sinds 1 november 2026; de geciteerde artikels zijn ongewijzigd ten opzichte van versie 06. Hij behandelt de elektrische kant; gewestelijke en notariële verplichtingen bespreek je met je notaris.
Redactie en controle: PlanElec-team, 6 november 2026.
Wanneer geldt de verkoopkeuring?
Afdeling 8.4.2 geldt voor de verkoop van een wooneenheid met een oude huishoudelijke installatie, dus een installatie waarvan de aanleg vóór 1 oktober 1981 begon, in twee gevallen (8.4.2.1):
- De installatie werd sinds 1 oktober 1981 niet belangrijk gewijzigd of uitgebreid.
- Ze werd wel belangrijk gewijzigd of uitgebreid, maar het deel van vóór 1981 onderging geen controlebezoek.
| Situatie | Wat geldt | Vindplaats |
|---|---|---|
| Oude installatie van vóór 1981, oud deel nooit gekeurd | Verkoper laat een controlebezoek uitvoeren; datum en overhandiging van het verslag in de verkoopakte | 8.4.2.2 a |
| Koper breekt af of vernieuwt de installatie volledig | Vermelding in de akte in plaats van een controlebezoek; koper verwittigt de Algemene Directie Energie; nieuwe installatie volgens hoofdstuk 6.4 | 8.4.2.2 a en b |
| Gerechtelijke verkoop zonder mogelijke keuring | Vermelding in akte of proces-verbaal van openbare verkoop dat er geen controle plaatsvond | 8.4.2.2 a |
| Installatie met gelijkvormigheidscontrole (volgens oud of huidig AREI) | Geen verkoopkeuring volgens 8.4.2; dossier overdragen, periodieke termijn uit het laatste verslag naleven | 9.1.2, 6.5.2, 8.1.2 |
Niet als wooneenheid gelden onder meer kloosters, ziekenhuizen, gevangenissen, rusthuizen, internaten, hotels en onderwijsinstellingen. Bij mede-eigendom geldt de plicht alleen voor de privatieve delen; garages, parkeerplaatsen of bergingen die via de meter van de mede-eigendom gevoed worden, vallen erbuiten. Ook onteigende wooneenheden zijn uitgezonderd (8.4.2.1).
Lees ook: Een meergezinswoning met meerdere meters documenteren.
Ontbrekende plannen stoppen de keuring niet
Liggen er bij het controlebezoek bij verkoop geen eendraadschema en situatieplan, dan voert het organisme de keuring toch uit. De keurder maakt een korte beschrijving van de borden met adres, nominale spanning, doorsnede van de voedingskabel, vertrekken, differentiëlen en beveiligingen, en een ruwe handschets met contactdozen, schakelaars, lichtpunten en vaste toestellen. Die documenten tonen alleen wat gecontroleerd werd; ze vervangen de plannen niet. Het ontbreken van de plannen staat als inbreuk in het verslag (8.4.2.2 d).
Actuele plannen zijn dus je beste voorbereiding: ze maken kringen, beveiligingen en aansluitpunten eenduidig en besparen de koper een inbreuk die alleen op ontbrekende documenten berust.
Ontbreken ze, laat ze dan vóór de afspraak opmaken. De bestaande toestand kun je daarvoor gratis tekenen in PlanElec Sketch en afstemmen met je elektricien: de startkaart „Documenten voor de keuring tekenen” begint met aansluiting, meter en hoofdbeveiliging, de rest teken je zelf. Vóór de pdf toont „Documenten nakijken” wat nog ontbreekt, bijvoorbeeld een ontbrekend keuringsorganisme in het titelblok, kringen zonder beveiliging of toestellen op het schema zonder plaats op het situatieplan. Of de installatie conform is, beslist het erkend organisme.

Lees ook: Een eendraadschema van een bestaande installatie opmaken.
Wat hoort in het dossier van de installatie?
De eigenaar van een woninginstallatie bezit het dossier in twee exemplaren en geeft het bij verkoop aan de nieuwe eigenaar; een huurder krijgt een kopie (afdeling 9.1.2). Het dossier bevat:
| Nr. | Document |
|---|---|
| 1 | Eendraadschema('s) van de installatie |
| 2 | Situatieplan(nen) |
| 3 | Verslag(en) van de gelijkvormigheidscontrole (hoofdstuk 6.4) |
| 4 | In voorkomend geval verslag(en) van controlebezoeken (hoofdstuk 6.5) |
| 5 | In voorkomend geval bewijzen dat het materieel de vereiste veiligheidswaarborgen biedt |
| 6 | Bij belangrijke wijzigingen of uitbreidingen dezelfde documenten als onder 1, 2, 3 en 5 |
| 7 | Korte beschrijvingen van alle niet-belangrijke wijzigingen of uitbreidingen |
Voor een huishoudelijke PV-installatie volgens hoofdstuk 7.112 komen daar de gebruiksaanwijzing (werking en onderhoud), veiligheidsinstructies en de technische referenties van het materieel bij, zoals merk, model en vermogen.
Het keuringsverslag stelt alleen het erkend organisme op. Facturen, technische fiches en uitvoeringsdocumenten van je elektricien vullen het dossier aan, maar een verklaring van de installateur komt niet in de plaats van het verslag.
Wat tonen eendraadschema en situatieplan?
Het eendraadschema geeft de elektrische structuur weer: borden, beveiligingen, kringen, geleidergegevens en aanduidingen (3.1.2.2). Het situatieplan toont waar het materieel in het gebouw zit (3.1.2.3). Beide tonen de huidige toestand; oude bouwplannen of een schema van vóór een verbouwing volstaan niet als de installatie intussen anders is uitgevoerd. Voor oude installaties van vóór 1981 laat deel 8 vereenvoudigde plannen met een vastgelegde minimale inhoud toe (8.2.1 nr. 7).
Vóór de keuring loont een gestructureerde vergelijking:
- elk bord en elk vertrek eenduidig benoemen;
- nominale waarden en types van differentiëlen en overstroombeveiliging noteren;
- geleidertype en doorsnede laten nagaan in plaats van schatten;
- contactdozen, lichtpunten, schakelaars en vast aangesloten toestellen lokaliseren;
- aarding, aardingsonderbreker en equipotentiale verbindingen opnemen;
- plannen vergelijken met labels en werkelijke installatie.
Onzichtbare leidingtracés zet je niet als vaststaand feit op het plan. Onzekerheden laat je vóór de keuring door een vakman verduidelijken.
Wat gebeurt er bij een negatief verkoopverslag?
Een negatief verslag verhindert de verkoop niet. De verkoper vermeldt in de verkoopakte dat de koper zijn identiteit en de datum van de akte schriftelijk moet meedelen aan het organisme dat het verslag opstelde. Daarna laat de koper binnen 18 maanden vanaf de dag van de verkoopakte een nieuw controlebezoek uitvoeren. Het erkend organisme daarvoor kiest hij vrij; een ander organisme verwittigt het eerste (8.4.2.2 a). Worden ook bij het nieuwe bezoek inbreuken vastgesteld, dan gelden de voorschriften voor niet-conforme oude installaties (8.4.2.3, 9.1.4).
De 18 maanden gelden alleen voor dit verkoopgeval. Na een negatief periodiek controlebezoek komt hetzelfde organisme binnen een jaar terug (6.5.7.2 b.7), en bij een nieuwe installatie blijft het betrokken deel buiten gebruik tot het opnieuw gecontroleerd is (9.1.3.1). Lees dus in het verslag welk controletype en welke termijn bedoeld zijn.
Een termijn is geen toestemming om een zichtbaar gevaarlijke situatie te laten bestaan: onmiddellijke gevaren laat je meteen verhelpen of je stelt het betrokken deel buiten gebruik.
Hoe lang is een keuringsverslag geldig?
Voor woninginstallaties is na de gelijkvormigheidscontrole ten minste om de 25 jaar een controlebezoek voorzien (6.5.2); de precieze datum staat in het verslag. Daaruit volgt geen algemeen „25 jaar geldig voor elke verkoop”. Belangrijke wijzigingen, een verzwaring van de aansluiting of een eerder negatief verslag creëren eigen keuringsaanleidingen, en het verslag moet bij de huidige installatie passen.
Kijk daarom naar type verslag, datum, resultaat, adres, omvang van de installatie en latere wijzigingen. Een oud positief document volstaat niet als het een andere uitvoering beschrijft.
Kosten en planning realistisch inschatten
Het AREI legt geen prijzen vast voor plannen, keuring of herstel en ook geen wachttijden. Inspanning en planning hangen af van installatie, aanbieder, regio en vastgestelde werken. Vraag concrete offertes en stem de timing af met notaris, organisme en elektricien. De beste voorbereiding begint met drie vragen: wat zit er in het dossier? Wanneer wordt de akte verleden? Welke keuringsaanleiding is er?
Rollen van verkoper, koper, notaris en organisme
| Betrokkene | Rol bij de verkoop |
|---|---|
| Verkoper | Laat in het geval van 8.4.2 het controlebezoek uitvoeren, overhandigt verslag en dossier |
| Erkend organisme | Controleert, stelt het verslag op en beschrijft inbreuken |
| Notaris | Neemt de voorgeschreven vermeldingen op in de verkoopakte |
| Koper | Meldt identiteit en aktedatum aan het organisme, laat inbreuken verhelpen en opnieuw controleren |
| Elektricien | Neemt de installatie op, verhelpt gebreken en werkt de plannen bij |
Hou die rollen ook in de communicatie gescheiden. Is onduidelijk wie een document opstelde of welke omvang het dekt, verduidelijk dat dan vóór de overdracht.
Wijzigingen tussen keuring en verkoopakte
De keuring is een momentopname. Komen er nadien kringen bij, wordt de aansluiting verzwaard, een laadpaal of PV-installatie geplaatst of worden beveiligingen vervangen, dan geeft het verslag de toestand bij de overdracht niet meer volledig weer. Een bijgewerkt schema alleen bewijst niet dat de wijziging gekeurd is. Documenteer datum, omvang en verantwoordelijke van de werken en vraag het organisme of een nieuwe keuring nodig is.
Bij een PV-installatie horen de bijkomende gegevens uit 9.1.2 in het dossier, niet alleen een symbool op het eendraadschema. Komt de geplaatste omvormer niet overeen met de plannen of ontbreken fabrikantdocumenten, dan dicht je die leemte met bewijzen, niet met een vermoeden.
Het verslag correct lezen
Lees niet alleen de conclusie. Controleer identificatie van de installatie, aansluitgegevens, gecontroleerde omvang, meetwaarden, inbreuken, opmerkingen, toepasselijke afwijkingen en de datum van de nieuwe keuring. Een opmerking is geen inbreuk; omgekeerd wordt een negatieve conclusie niet positief omdat enkele meetwaarden in orde zijn. Bij tegenstrijdigheden tussen verslag en installatie is het organisme je aanspreekpunt.
Bestaande toestand, gedeeltelijke en volledige renovatie onderscheiden
Deel 8 bevat afwijkingen voor bepaalde oude installatiedelen – geen verworven rechten voor het hele gebouw. Wordt slechts één ruimte of bord gewijzigd, dan baken je de wijziging duidelijk af: voor het gewijzigde deel gelden de huidige voorschriften, ongewijzigde delen behouden hun regels voor bestaande installaties. De uitzondering op de verkoopkeuring bij volledige vernieuwing geldt alleen als verkoper en koper dat in de akte vastleggen; voor de nieuwe installatie volgt dan de gelijkvormigheidscontrole van hoofdstuk 6.4.
Bewaar oude en nieuwe planversies met datum in plaats van de vroegere toestand te overschrijven, en duid aan welk verslag bij welke versie hoort. Zo ziet de koper welke delen gekeurd zijn en welke werken daarna volgden. Foto's en facturen vullen het verloop aan; plannen en verslag vervangen ze niet.
Checklist voor de overdracht
- Keuringsaanleiding en mogelijke uitzondering met notaris en organisme verduidelijkt
- Bestaande verslagen volledig en aan het adres gekoppeld
- Eendraadschema en situatieplan komen overeen met de werkelijke toestand
- Wijzigingen, PV-installatie en technische documenten aangevuld
- Borden en kringen leesbaar aangeduid
- Inbreuken, termijnen en verantwoordelijkheden uit het verslag begrepen
- Dossier aan de koper overhandigd, tweede exemplaar of kopie bewaard
Dossiercontrole vóór opdracht en overdracht
Leg vóór de keuring alle documenten naast elkaar en orden ze volgens adres, meter of EAN, bord en datum. Ga na of het jongste plan echt de verkochte wooneenheid beschrijft. Een verslag voor gemeenschappelijke delen, een oud huisnummer of een plan van vóór de verbouwing geldt niet stilzwijgend als actueel bewijs. Noteer tegenstrijdigheden en verduidelijk met notaris en organisme welke documenten voor de verkoop relevant zijn.
Na de keuring zet je elke vaststelling met plaats, planreferentie, verantwoordelijke partij en termijn in een takenlijst. Correcties voert een vakman uit en documenteert hij; pas bijgewerkte plannen en zo nodig de nieuwe keuring sluiten het geheel af.
De FOD-FAQ voor notarissen en vastgoedsector licht verkoopkeuring, dossierinhoud en rollen toe; het FOD-overzicht van de controletypes bakent de aanleiding af.
Wat PlanElec bijdraagt
Gebruik Sketch om de bevestigde bestaande toestand te tekenen. Houd oude verslagen en onbekende kringtoewijzingen erbij; de elektricien klaart die uit voordat je de plannen afrondt.
Als eigenaar of verkoper teken je eendraadschema en situatieplan gratis in PlanElec Sketch, ook zonder account, en exporteer je ze als pdf in A4 of A3. Bewaar je de tekening in je gratis account, dan draagt de pdf een QR-code „Document controleren”: die bevestigt versie en herkomst van de tekening, niet de conformiteit van de installatie. Zo ziet de koper welke planversie bij het dossier hoort.
Als elektro-installateur neem je de installatie op in PlanElec Pro, met verdeelkast, en voer je de oriënterende AREI/RGIE-zelfcontrole uit voor de ondersteunde regels. Het installatiedossier bundelt de documenten met voorblad, inhoudsopgave en doorlopende paginanummering; met versies gearchiveerd kan elke versie via QR-code op herkomst en ongewijzigde inhoud worden gecontroleerd. De rollen zijn duidelijk: PlanElec levert consistente plannen en toont bevindingen in de ondersteunde regels; metingen en het officiële verslag levert het erkend organisme.

Verder lezen
- Elektrische keuring in België voorbereiden
- Wat controleert de keurder?
- Stap voor stap een eendraadschema maken
- Renovatie en AREI: wanneer heb je nieuwe elektrische plannen nodig?
- Oudere installaties en AREI Part 8: regels voor bestaande installaties
Teken de plannen voor het dossier gratis in PlanElec Sketch →
Regelgrond: AREI Boek 1 V07, in het bijzonder deel 8 afdeling 8.4.2 en hoofdstuk 9.1. Bepalend zijn de officiële versie, het concrete keuringsverslag en de beoordeling door notaris en erkend organisme.
Welke volgende stap past bij je opdracht?
- Voor je eigen documenten en kleine tekenopdrachten: Eendraadschema en situatieplan gratis in Sketch tekenen.
De tekening legt je gegevens vast. Onbekende gegevens van de bestaande installatie stem je af met een elektricien; de officiële keuring doet het erkende controleorganisme.
Documenten voor de keuring tekenen
PlanElec Sketch begint met de aansluiting en de hoofdbeveiliging, de rest teken je zelf. Resultaat: eendraadschema en situatieplan. De keuring zelf doet het erkende keuringsorganisme.
Fictief voorbeelddossier, zonder registratie te bekijken.