PlanElec vs. Excel & papier: Waarom digitale eendraadschema's beter zijn
Eendraadschema met PlanElec, Excel of op papier: wat het AREI vraagt, waar tekening en spreadsheet tekortschieten en wat PlanElec automatisch controleert.
AuteurStephan BehmVolgens het AREI mag je een eendraadschema ook met de hand of in Excel maken; digitaal is geen verplichting. Een planningstool als PlanElec heeft wel drie duidelijke voordelen: eendraadschema en situatieplan komen uit hetzelfde projectmodel, wijzigingen lopen automatisch door in beide plannen, en een AREI/RGIE-zelfcontrole vindt typische ontwerpfouten voordat de keurder ze vindt. Papier en Excel blijven bruikbaar voor heel kleine werken. Zodra er meerdere kringen, verdiepingen of wijzigingen bij komen, wordt het handmatig afstemmen de eigenlijke foutenbron.
Vergelijking in één oogopslag
| Criterium | PlanElec | Excel/Word | Papier |
|---|---|---|---|
| Kosten vandaag | Early Access: 0 EUR | Bestaande licentie | Papier en tijd |
| Symbolen volgens AREI tabel 2.23 | Symboolbibliotheek voor de Belgische context, met legende | Zelf tekenen of invoegen | Met de hand tekenen |
| Opbouw van het schema | Automatisch uit de elektrische topologie | Manueel | Manueel |
| Situatieplan | Uit dezelfde projectgegevens, referenties gekoppeld | Apart bestand | Apart blad |
| Wijzigingen | Eén keer in het model, beide plannen volgen | Elke weergave apart bijwerken | Opnieuw tekenen |
| Controle | AREI/RGIE-zelfcontrole voor ondersteunde regels | Geen | Geen |
| Eendraadschema, situatieplan en dossier met titelblok | Manueel, pagina-einden met de hand | Scan | |
| Officiële keuring | Door erkend controleorganisme | Door erkend controleorganisme | Door erkend controleorganisme |
Wat vraagt het AREI van eendraadschema en situatieplan?
Het AREI legt inhoud en leesbaarheid vast, niet het werkmiddel. De belangrijkste eisen uit Boek 1:
| Eis | Vindplaats |
|---|---|
| Schema’s, plannen en documenten vermelden ondubbelzinnig nummer, versie en datum van de versie | Afdeling 3.1.2 |
| De verantwoordelijke voor de uitvoering maakt eendraadschema en situatieplan op; naam, hoedanigheid, eventueel btw-nummer en adres van de installatie staan erop | Onderafdeling 3.1.2.1.a |
| Kringen krijgen een hoofdletter, lichtpunten, contactdozen en bedieningstoestellen een volgnummer; het situatieplan gebruikt dezelfde aanduiding | Onderafdeling 3.1.2.1.a |
| Symbolen volgens tabel 2.23; staat een symbool er niet in, dan mag elk ondubbelzinnig symbool dat in de legende is verklaard | Hoofdstuk 2.13, onderafdeling 3.1.2.1.a |
| De eigenaar bewaart het dossier met eendraadschema, situatieplan en keuringsverslag in twee exemplaren | Afdeling 9.1.2 |
Een netjes getekend plan dat aan deze punten voldoet, is volgens het AREI toegelaten. Bepalend is dat eendraadschema en situatieplan volledig, leesbaar en consistent zijn. Precies daar maken de werkmiddelen het verschil.
Papier: snel begonnen, moeilijk bij te houden
Op papier begin je zonder inwerktijd. De grenzen blijken bij de eerste wijziging: een vergeten stopcontact verschuift de nummering van de kring, en je moet eendraadschema en situatieplan met de hand bijwerken. Bij veel kringen wordt dat snel onoverzichtelijk. Doorgestreepte correcties en een handschrift dat alleen jij kunt lezen, maken het plan voor de keurder moeilijker te controleren. Symbolen uit tabel 2.23 netjes en eenvormig tekenen kost tijd; elk afwijkend symbool heeft een legende nodig.
Excel en Word: ordelijk, maar zonder elektriciteit erachter
Excel brengt orde in lijsten, maar kent geen elektrische samenhang. Symbolen voeg je in als afbeelding of bouw je na met vormen. De hiërarchie van hoofdschakelaar, differentieelschakelaar, automaten en verbruikers bouw je met de hand op en pas je bij elke wijziging aan. Grotere schema’s passen niet op een A4-pagina, en het afdrukvoorbeeld legt pagina-einden waar ze niet horen.
Vooral: Excel controleert niets. Of er te veel kringen aan een differentieelschakelaar hangen of de doorsnede niet past bij de beveiliging, toont geen enkele cel.
Wat PlanElec anders doet
Eén model, twee plannen
In PlanElec plaats je toestellen op het grondplan en verbind je ze met kring, beveiliging en kabel. Uit die topologie bouwt PlanElec het eendraadschema op met hoofdschakelaar, differentieelschakelaars, automaten en verbruikers; het situatieplan gebruikt dezelfde toestellen en aanduidingen. Voeg je een kring toe, dan volgen beide plannen. Meer daarover in Een eendraadschema maken en Een situatieplan tekenen.
Zelfcontrole in plaats van buikgevoel
De AREI/RGIE-zelfcontrole toetst de projectgegevens aan een gedocumenteerd deel van Boek 1, versie 06 (van toepassing sinds 1 april 2026). Een selectie:
| Controle | Vindplaats |
|---|---|
| Differentieelschakelaar van ten hoogste 300 mA aan de oorsprong | AREI 4.2.4.3 |
| Maximaal 8 eindstroombanen per differentieelschakelaar tot 30 mA | AREI 4.2.4.3.b |
| Differentieelschakelaar tot 30 mA voor stopcontactkringen | AREI 4.2.4.3.b |
| Hoofdschakelaar van minstens 40 A in huishoudelijke installaties | AREI 5.3.5.1.b |
| Beveiliging passend bij de doorsnede van de geleiders | AREI 4.4.1.4, tabel 4.11 |
| Spanningsval uit de kabellengte (richtwaarden 3 % / 5 %) | AREI 5.2.5 |
| Differentieelschakelaar tot 30 mA voor ruimten met bad of douche | AREI 7.1.4.3 |
| Maximaal 8 enkelvoudige of meervoudige contactdozen per eindstroombaan | AREI 5.3.5.2.b |
Een foutloze run betekent: de ondersteunde regels vinden in jouw gegevens geen fout. Metingen, omstandigheden ter plaatse en niet-gemodelleerde regels controleer jij als vakman; de keuring doet het erkende controleorganisme. Welke regels erin zitten, lees je in Wat controleert de zelfcontrole.
Documenten die op elkaar aansluiten
PlanElec exporteert eendraadschema en situatieplan als pdf met titelblok, samen met het indicatieve zelfcontrolerapport en een selecteerbaar installatiedossier met voorblad, inhoudsoverzicht en paginanummering. Installateursgegevens en logo staan op alle documenten. De pdf’s zijn de stand die je ter plaatse met de uitvoering vergelijkt; nummer, versie en datum houd je bij voor elke nieuwe versie.
Wat kost de overstap?
Papier en Excel kosten geen geld, wel tijd bij elke wijziging. PlanElec kost tijdens de Early Access 0 EUR. De toekomstige formules vanaf 15 EUR per object of 29 EUR per maand excl. btw staan op de prijspagina; de startdatum kondigen we tijdig vooraf aan. Vakkundige controle en keuring komen er los van het werkmiddel bij. Hoe zelf tekenen en een elektricien inschakelen zich verhouden, lees je in de kostenvergelijking.
Wanneer papier volstaat
Voor een kleine, niet-belangrijke wijziging volstaat volgens AREI 3.1.2.1.a een korte beschrijving in plaats van een nieuw eendraadschema. Ook een heel klein plan met weinig kringen teken je netjes met de hand, als aanduidingen, symbolen, legende en titelgegevens kloppen. Zodra de installatie groeit of verandert, bespaart het gedeelde model je het dubbele afstemmen.
Conclusie
Papier en Excel zijn toegelaten, maar ze laten je alleen met het afstemmen tussen eendraadschema en situatieplan en controleren niets. PlanElec brengt grondplan, elektrische topologie en verdeelkast samen in één project, maakt beide plannen uit dezelfde gegevens en meldt typische ontwerpfouten vroeg. De keuring van de installatie blijft de taak van het erkende controleorganisme.
Verder lezen
- Beste eendraadschema-software 2026
- Kostenvergelijking: zelf tekenen of een elektricien inschakelen
- Aan de slag met PlanElec
- FOD Economie: officiële AREI-boeken
Met PlanElec plan je grondplan, topologie en verdeelkast in één project en exporteer je eendraadschema en situatieplan als pdf. Registreer je nu gratis.