De 10 meest voorkomende AREI-overtredingen: Herkennen, vermijden en oplossen

Bij elektrokeuringen in België duiken steeds dezelfde overtredingen op. Zo'n 40 % van alle keuringen valt negatief uit — en de redenen zijn vaak dezelfde. In deze gids stellen we de tien meest voorkomende AREI-overtredingen voor, leggen we uit waarom ze een probleem zijn en tonen we hoe u ze kunt oplossen.

1. Ontbrekend of verkeerd differentieel

AREI-artikel: Art. 4.2.4.3 (hoofd-RCD) / Art. 4.2.4.3 lid b (30mA-groep-differentieel-plicht)

Beschrijving

De meest voorkomende tekortkoming: een ontbrekende of niet correct gedimensioneerde differentiaalschakelaar (RCD). Het AREI schrijft voor dat de meeste eindstroomkringen (in het bijzonder stopcontacten, verlichting, badkamer, was-/vaatwasmachines) beschermd moeten zijn door een 30 mA-differentieelschakelaar.

Waarom het een probleem is

De differentiaalschakelaar is de belangrijkste persoonsbescherming in een elektroinstallatie. Hij detecteert foutstromen (bijv. wanneer stroom via het menselijk lichaam vloeit) en schakelt binnen milliseconden uit. Zonder differentieel bestaat er levensgevaar bij isolatiefouten.

Hoe het op te lossen

• 30 mA-RCD (Type A) bijplaatsen voor de meeste stroomkringen. Voor laadpaal en PV met trafoloze omvormer is Type B (of gelijkwaardig) vereist — Type A volstaat niet voor alle kringen.
• Maximaal 8 eindstroomkringen per 30 mA-RCD (AREI Art. 4.2.4.3b)
• Bijkomend: 300 mA-hoofd-RCD (Type A-S, selectief) als hoofdbeveiliging

Typische kosten

€100-200 per RCD (materiaal + plaatsing door elektricien)

2. Ontbrekende of verouderde elektroplannen

AREI-artikel: Art. 9.1.2 Nr. 1 (eendraadschema), Art. 9.1.2 Nr. 2 (situatieplan/liggingsplan)

Beschrijving

Het AREI vereist een actueel eendraadschema en situatieplan voor elke elektroinstallatie. Vaak ontbreken deze plannen volledig of weerspiegelen ze niet de huidige toestand van de installatie — bijv. omdat er na de bouw stroomkringen zijn toegevoegd of gewijzigd.

Waarom het een probleem is

Zonder actuele plannen kan noch de keurder noch een elektricien de installatie veilig beoordelen. Bij noodgevallen (brand, ongeval) ontbreekt de documentatie over welke schakelaar welk gebied voorziet.

Hoe het op te lossen

• Eendraadschema en situatieplan opstellen of bijwerken
• Alle stroomkringen, zekeringen, RCD's en verbruikers documenteren
• Plannen moeten de werkelijke huidige toestand tonen

Typische kosten

€150-400 bij een elektricien — of gratis met PlanElec

3. Gebrekkige aarding

AREI-artikel: Art. 4.2.3

Beschrijving

De aarding is het vangnet van de elektroinstallatie. Een aardingsweerstand boven 30 Ohm — de regulatorische drempel conform Art. 4.2.4.3b, waarboven strengere eisen gelden (o.a. minstens twee 30 mA-RCD's, max. 16 stopcontacten per RCD) — of een volledig ontbrekende aarding is een zware tekortkoming. Ook losse verbindingen of gecorrodeerde aardingsgeleiders worden betwist.

Waarom het een probleem is

Zonder werkende aarding kunnen metalen behuizingen onder spanning staan zonder dat het differentieel uitschakelt. Dit creëert een onzichtbare dodelijke val.

Hoe het op te lossen

• Aardingsweerstand laten meten
• Bij >30 Ohm: extra aardelektroden aanbrengen of bestaande vernieuwen
• Alle aardingsverbindingen controleren en eventueel aandraaien
• Aardingsgeleider op corrosie controleren

Typische kosten

€200-500 (afhankelijk van de noodzaak voor nieuwe aardelektroden)

4. Ontbrekende hoofdschakelaar

AREI-artikel: Art. 5.3.5.1b (hoofd-lastscheidingsschakelaar)

Beschrijving

Elke elektroinstallatie moet over een allpolige hoofdschakelaar beschikken waarmee de volledige installatie spanningsloos geschakeld kan worden. De hoofdschakelaar moet minstens 40A zijn (bij standaardwoningen).

Waarom het een probleem is

Bij noodgevallen moet de volledige installatie met één handeling uitgeschakeld kunnen worden — bijv. bij brand, overstroming of ongeval. Ontbreekt de hoofdschakelaar, dan kan dat levensreddende seconden kosten.

Hoe het op te lossen

• Allpolige hoofdschakelaar ≥40A vóór de eerste RCD installeren
• De schakelaar moet makkelijk toegankelijk zijn (verdeelkast)
• Bij driefasige installatie: 4-polige hoofdschakelaar gebruiken

Typische kosten

€80-150 (materiaal + plaatsing)

5. Badkamerzones niet gerespecteerd

AREI-artikel: Art. 7.1

Beschrijving

Het AREI definieert beschermingszones in de badkamer (Zone 0, 1, 2 en 3), waarin telkens alleen bepaalde elektrische toestellen toegelaten zijn. Veelvoorkomende overtredingen: stopcontacten in zone 0 of 1, ontbrekende spatwaterbescherming, schakelaars te dicht bij bad of douche.

Waarom het een probleem is

Water en stroom zijn een dodelijke combinatie. De badkamerzones verzekeren dat elektrische toestellen een voldoende veiligheidsafstand tot waterbronnen hebben.

Hoe het op te lossen

• Stopcontacten en schakelaars buiten zone 0 en 1 plaatsen (minstens 60 cm van bad/douche)
• In zone 2: alleen IPX4-beschermde toestellen (spatwaterbescherming)
• Alle badkamerstroomkringen via 30 mA-RCD beveiligen
• Geen verdeeldozen in zone 0 of 1

Typische kosten

€200-600 (afhankelijk van de omvang van de verplaatsing)

6. Kabeldoorsnede te klein voor de zekering

AREI-artikel: Art. 4.4.1 (overstroombeveiliging) / Art. 5.2.1.2 (keuze van elektrische leidingen)

Beschrijving

De zekering (MCB) moet bij de kabeldoorsnede passen. Een veelvoorkomende combinatie: 20A-zekering op een 1.5 mm²-kabel (die slechts voor 16A geschikt is). De zekering beschermt de kabel dan niet tegen overbelasting.

Waarom het een probleem is

Wanneer een kabel meer stroom voert dan hij aankan, verwarmt hij en kan hij branden veroorzaken. De zekering moet altijd kleiner of gelijk zijn aan de belastbaarheid van de kabel.

Hoe het op te lossen

• Zekering naar de correcte waarde verlagen of
• Kabel door grotere doorsnede vervangen

Typische kosten

€20-50 (alleen zekeringwissel) tot €200-500 (kabelvervanging)

7. Te veel stroomkringen per differentieel

AREI-artikel: Art. 4.2.4.3b (max. 8 eindstroomkringen per 30 mA-RCD); Art. 5.3.5.2b (max. 8 stopcontacten per eindstroomkring)

Beschrijving

Het AREI beperkt het aantal stroomkringen per 30 mA-RCD tot maximaal 8. Bij oudere installaties hangen vaak alle stroomkringen aan één enkel differentieel.

Waarom het een probleem is

Als er te veel stroomkringen aan één RCD hangen, stijgt de kans op valse uitschakelingen (door optelling van lekstromen). Bovendien is bij een fout de volledige woning stromloos — niet alleen het getroffen gebied.

Hoe het op te lossen

• Extra 30 mA-RCD's installeren
• Stroomkringen zinvol verdelen (bijv. per verdieping of functie)
• Maximaal 8 stroomkringen per 30 mA-RCD

Typische kosten

€100-200 per extra RCD

8. Ontbrekende etikettering van stroomkringen

AREI-artikel: Art. 3.1.3.1 (identificatie van stroomkringen)

Beschrijving

Alle zekeringen en RCD's in de verdeelkast moeten eenduidig geëtiketteerd zijn. De etikettering moet aangeven welke ruimte of welk toestel door de betreffende stroomkring gevoed wordt.

Waarom het een probleem is

Zonder etikettering kan bij noodgevallen niet snel de juiste stroomkring uitgeschakeld worden. Ook voor onderhoudswerkzaamheden is een duidelijke toewijzing onmisbaar.

Hoe het op te lossen

• Alle zekeringen van leesbare etiketten voorzien
• Benaming per ruimte en/of functie (bijv. "Keuken stopcontacten", "Badkamer verlichting")
• Etikettering moet overeenkomen met het eendraadschema

Typische kosten

€10-30 (etiketten en marker — zelf uit te voeren)

9. Kabels zonder bescherming

AREI-artikel: Art. 5.2.2 (legwijzen) / Art. 5.2.1.5 (mechanische sterkte)

Beschrijving

Elektrische kabels moeten in beschermbuizen (lege buizen), kabelgoten of wandsleuven gelegd worden. Blootliggende kabels zonder mechanische bescherming — zoals opbouw of los in de kelder — zijn een overtreding.

Waarom het een probleem is

Onbeschermde kabels kunnen mechanisch beschadigd worden (spijker, schroef, knaagdieren). Een beschadigde kabelisolatie kan tot kortsluiting en brand leiden.

Hoe het op te lossen

• Blootliggende kabels in kabelgoten (beschermbuizen) leggen
• Bij opbouwmontage: geschikte kabelgoten gebruiken
• Doorvoeren door muren met brandwerende manchetten afdichten

Typische kosten

€100-400 (afhankelijk van hoeveelheid kabel en legwijze)

10. Ontbrekende overspanningsbeveiliging (SPD) bij nieuwe installatie

AREI-artikel: Art. 4.5.1

Beschrijving

Art. 4.5.1 schrijft algemeen voor dat personen en goederen beschermd moeten worden tegen de schadelijke gevolgen van overspanningen — volgens de regels van het vak. In de praktijk wordt bij nieuwe installaties en wezenlijke uitbreidingen een SPD (overspanningsbeveiliging) geëist. Bij bestaande installaties is het aanbevolen maar niet uitdrukkelijk voorgeschreven.

Waarom het een probleem is

Overspanningen door blikseminslag of netstoringen kunnen gevoelige elektronica vernietigen. Een SPD leidt overspanningen veilig naar de aarde af en beschermt de aangesloten toestellen.

Hoe het op te lossen

• SPD Type 2 in de verdeelkast installeren (na de hoofdschakelaar, vóór de RCD's)
• Bij bliksembeveiliging bijkomend SPD Type 1
• Regelmatig de statusindicator van de SPD controleren (groen = OK)

Typische kosten

€80-200 (materiaal + plaatsing)

Conclusie: PlanElec detecteert 8 van de 10 overtredingen automatisch

De PlanElec-validatie controleert uw elektroinstallatie automatisch op de meest voorkomende AREI-overtredingen:

8 van de 10 meest voorkomende overtredingen worden gedetecteerd voordat de keurder langskomt.

Gerelateerde artikelen:

• Elektrokeuring afgekeurd — wat nu?
• 30 mA differentieel: Wanneer is het verplicht?
• Kabeldoorsnede en zekering: De juiste combinatie
• Badkamerkabels en AREI-zones

Vermijd de meest voorkomende AREI-overtredingen — met PlanElec maakt u conforme plannen en controleert de validatie uw installatie automatisch. Nu starten →