Hoe gebruik ik de 3D-weergave en de lichtstudie?

De 3D-weergave toont dezelfde projectstand als de 2D-plattegrond: verdiepingen, muren, openingen, trappen, meubels, toestellen en geplande kabelroutes. Elke gebruiker kan ze openen, zonder extra activering. Je hebt wel een browser met WebGL nodig; ontbreekt die, dan toont PlanElec een melding en werk je zonder beperking verder in 2D. In de modus Licht plan je armaturen, vergelijk je de scènes Dagelijks en Avond, stel je datum en tijd in voor zonnestand en schaduw en lees je een heatmap met oriëntatiewaarden in lux. De lichtstudie is een hulpmiddel voor planning en klantgesprek: ze rekent alleen het directe kunstlicht zonder reflecties en vervangt geen lichtplanning volgens een norm.

Wat heb ik nodig voor de 3D-weergave?

Je hebt geen speciaal abonnement of rol nodig. Of en hoe 3D verschijnt, hangt af van je browser en van de breedte van je werkvlak.

Zolang de melding in plaats van het model staat, zijn werktuigen die alleen in 3D werken en de beeldexport van de lichtscène niet beschikbaar. Schakel dan met de weergaveschakelaar naar 2D.

Hoe open ik de 3D-weergave?

1. Open een project in de studio.
2. Kies in de weergaveschakelaar bovenaan het werkvlak 3D of, op een breed scherm, 2D + 3D. Op je gsm vind je 2D / 3D in de kopbalk.
3. Het model verschijnt met de actieve verdieping. Je bent klaar wanneer muren, ruimtes en toestellen van je plattegrond ruimtelijk in beeld staan.

Sommige werkmodi openen meteen in 3D: Licht en Energie starten in de 3D-weergave, de andere modi in 2D. Selectie en projectstand zijn gedeeld tussen 2D en 3D. Wat je in de ene weergave selecteert, is ook in de andere geselecteerd.

Hoe beweeg ik in de 3D-weergave?

Linksonder in beeld vind je de camerabediening:

• Weergave inpassen brengt het hele model in beeld.
• Weergave herstellen zet het beginperspectief terug.
• Bij een selectie komen er Selectie tonen (de camera vliegt naar het gekozen object) en In 2D openen (terug naar de plattegrond met hetzelfde object in focus) bij.

Voor meerdere bouwlagen kies je in de verdiepingsbalk of rechtsboven in beeld tussen Actieve verdieping, Gestapeld en Uit elkaar. In de modi Meubels en Licht wisselt een extra knop tussen Muren hoog, Muren in doorsnede en Muren laag. Beide modi starten met de doorsnede, zodat je in de ruimtes kijkt. In de modus Elektro staan de muren volledig, omdat toestellen en leidingen daar op de muren zelf zitten. De muurweergave is een weergave-instelling en wijzigt je project niet.

Hoogtes en verdiepingsposities haalt 3D uit je plattegrond. Hoe je verdiepingen op elkaar afstemt, lees je in Verdiepingen uitlijnen en nulpunt van het gebouw.

Hoe richt ik ruimtes in met meubels?

Meubels helpen je om stopcontacten, schakelaars en armaturen af te stemmen op het latere gebruik van de ruimte. Ze horen bij de plattegrond en verschijnen automatisch ook in 3D.

1. Kies in de modusbalk Meubels.
2. Open de catalogus Inrichting en buitenruimte. De categorieën gaan van Wonen over Keuken en Keukenapparaten tot Sanitair en Buitenruimte.
3. Kies een meubel en plaats het op de plattegrond.
4. Schakel naar 3D of 2D + 3D. Je bent klaar wanneer het meubel op dezelfde plek in de ruimte staat als in 2D.

In de modus Meubels kun je een meubel ook in 3D met het selectiewerktuig vastnemen en verschuiven. Een korte klik selecteert alleen; pas een echte sleepbeweging verschuift. Loslaten is één stap die je ongedaan kunt maken. De catalogus is een selectie van gangbare inrichting, geen volledige fabrikantencatalogus. Veel elektrische toestellen verschijnen in 3D als vereenvoudigde volumes, niet als getrouwe productmodellen.

Hoe plan ik armaturen in de modus Licht?

1. Kies in de modusbalk Licht. PlanElec opent de 3D-weergave met de panelen Lichtplanning en Lichtstudie; de lagen voor lichtpunten en lichtvoorvertoning staan aan, kabels en maten zijn verborgen.
2. Plaats armaturen via het toestellenpalet. Daar vind je ook het Spot Raster: sleep een rechthoek of klik in de ruimte.
3. Pas in het paneel Lichtplanning per ruimte Lichtstroom (lm), Kleurtemperatuur (K), Stralingshoek (°), Kanteling (°), Montagehoogte (m) en Groep aan. Gelijke armaturen in een ruimte staan gebundeld op één rij; je wijzigt ze samen of klapt de rij open.
4. Verschuif armaturen indien nodig rechtstreeks in 3D: in de modus Licht neemt het selectiewerktuig armaturen vast. Plafondarmaturen bewegen vrij in de ruimte, wandarmaturen volgen de dichtstbijzijnde muur.

De kolom Status toont Ontwerp of Gekoppeld. Een ontwerp is een lichtpunt zonder koppeling met de elektrische planning. Zo koppel je het:

1. Open in de rij het Menu en kies Koppelen aan stroomkring.
2. Kies onder Stroomkring of bestaand lichtpunt het doel.
3. Bevestig met Overnemen in elektrisch plan. Je bent klaar wanneer de status op Gekoppeld springt.

Pas deze overname maakt een verbruiker aan of koppelt een bestaand lichtpunt. Vermogen en bedrading leidt PlanElec niet af uit de lichtvoorvertoning. Bedieningspunten en stroomkringen plan je zoals gewoonlijk, zie Schakelketens, stroomkringen en kabelroutes.

Nieuwe armaturen krijgen standaardwaarden voor de lichtstroom: hanglamp 800 lm, spot 400 lm, wandlamp 300 lm. Vul de waarden van de armaturen in die je echt plant, voor je de heatmap beoordeelt.

Hoe werkt de lichtvoorvertoning in 3D?

De lichtvoorvertoning toont hoe het kunstlicht van je armaturen werkt in de ingerichte ruimte. Ze is illustratief: PlanElec vermeldt in het paneel uitdrukkelijk „geen luxberekening of verlichtingsattest”.

1. Open in de modus Licht het paneel Lichtstudie.
2. Zet in de sectie Voorbeeld de knop Lichtvoorvertoning aan. Bij het openen van een project staat hij uit.
3. Kies in de sectie Scène tussen Dagelijks en Avond. Per scène bewaar je een Scènenaam, de Omgevingshelderheid en per armatuur of armatuurgroep aan/uit en dimniveau.
4. Toon met Lichtbundels de stralingskegels als je richting en hoek wilt controleren.
5. Exporteer met Scène als afbeelding exporteren een PNG van de huidige camera. Je bent klaar wanneer het beeld de scènenaam en de vermelding van de illustratieve voorvertoning bevat, zonder selectie- of hovermarkeringen.

Scènes worden per verdieping in het project bewaard en lopen mee met ongedaan maken en projectsynchronisatie. Ze wijzigen geen bedrading en geen elektrische vermogenswaarden.

Op toestellen met aanraakbediening start de voorvertoning in lagere kwaliteit; je kunt altijd omschakelen. Extra lichtpunten boven dit budget blijven zichtbaar op het plan, maar dragen niet bij aan de verlichting in de voorvertoning. Ruimtevlakken en meubels ontvangen schaduw. Vereenvoudigde modellen en transparante planningsmuren beperken de zeggingskracht van het beeld.

Hoe stel ik zonnestand en schaduw in?

De sectie Zon in het paneel Lichtstudie heet in de interface Daglichtstudie · Locatie Brussel. Ze richt in 3D een zonlicht met schaduwwerking.

1. Leg de Noordrichting vast: klik op Noorden instellen en sleep de noordpijl, of kies of het noorden boven, rechts, onder of links op het plan ligt. 0° betekent noorden bovenaan, gedraaid wordt met de klok mee. De noordrichting geldt voor het hele project.
2. Kies een Datum.
3. Stel de Tijd in met de schuifregelaar. Die werkt in stappen van 10 minuten in de tijdzone Europa/Brussel.
4. Lees onder de schuifregelaar azimut en hoogte van de zon af. Je bent klaar wanneer licht en schaduw in 3D meeschuiven met de tijd. Staat de zon onder de horizon, dan toont het paneel Zon onder de horizon.

Zonlicht en schaduw zijn alleen actief in de modus Licht. De zonnestand wordt berekend met een astronomische benadering voor een vaste locatie in Brussel; een eigen projectlocatie is er momenteel niet. Datum en tijd onthoudt je browser per project; ze worden niet in het project bewaard en niet met anderen gedeeld. De daglichtstudie toont richting en schaduw van de zon, maar berekent geen daglichtwaarden in lux en telt niet mee in de heatmap.

Wat toont de verlichtingsheatmap?

De heatmap rekent per ruimte de directe verlichtingssterkte van je armaturen op een werkvlak van 0,8 m. Ze verschijnt als gekleurde zone op de 2D-plattegrond. Omdat de modus Licht in 3D start, schakel je daarvoor naar 2D of 2D + 3D.

1. Open in het paneel Lichtstudie de sectie Verlichting en zet Verlichtingsheatmap aan (standaard aan).
2. Schakel naar 2D. Je bent klaar wanneer de ruimtes met armaturen gekleurd zijn.
3. Lees de tabel Resultaten per ruimte: Ē (lx) is het gemiddelde, Emin (lx) de laagste waarde, Emin/Ē de gelijkmatigheid, Richtwaarde (lx) de vergelijkingswaarde.
4. De Status vergelijkt het gemiddelde met de onderste richtwaarde: Bereikt vanaf de richtwaarde, Net eronder vanaf 80 %, Te laag daaronder.

De berekening houdt rekening met helderheid en dimniveau van de actieve scène. Verschuif je een armatuur, dan wordt alleen de betrokken ruimte herberekend. Per verdieping gebruikt de berekening maximaal 4.000 meetpunten.

Deze richtwaarden zijn oriëntatiewaarden die PlanElec voor de status gebruikt. Het zijn geen normeisen, en het paneel vermeldt bij de tabel uitdrukkelijk: „Geen lichtplanning volgens een norm.”

Een ruimte toont Niet berekenbaar als ze geen meetpunten heeft of als een van haar armaturen geen bekende montagehoogte boven 0,8 m heeft. Ontbreekt de montagehoogte in de planning, dan gebruikt PlanElec de type- en verdiepingsinstellingen.

Wat berekent de lichtstudie niet?

Heb je een sluitende verantwoording nodig, reken de verlichting dan door met lichtplanningssoftware en de fotometrische gegevens van de fabrikant. PlanElec levert daarvoor ruimtegeometrie, posities van de lichtpunten en montagehoogtes als vertrekpunt.

Waarom zie ik geen model, geen schaduw of geen waarden?

Meer hulp vind je bij Veelvoorkomende problemen oplossen.

Verder lezen

• Elektrische symbolen plaatsen en verbinden
• Schakelketens, stroomkringen en kabelroutes
• Verdiepingen uitlijnen en nulpunt van het gebouw
• Grondplan importeren en kalibreren
• Pv-installatie plannen