Aan de slag met PlanElec: van grondplan tot eerste export

Je eerste PlanElec-project doorloopt acht stappen: project aanmaken, grondplan tekenen of herkennen, toestellen plaatsen, verbruikers koppelen, kabelroutes controleren, verdeelkast vullen, eendraadschema en zelfcontrole nakijken, documenten exporteren. Alles gebeurt in één gedeeld projectmodel. Het belangrijkste principe om mee te starten: een symbool op het grondplan bepaalt waar een toestel zit. Pas de elektrische toewijzing maakt het deel van het eendraadschema.

1. Project, gebouw en verdiepingen aanmaken

Na het inloggen open je het projectoverzicht en kies je Project aanmaken. Je start met de begeleide workflow, een sjabloon of een leeg project. Neem voor je eerste project de begeleiding: die leidt de volgende stap af uit de echte projectstand, en je kunt ze op elk moment pauzeren zonder projectgegevens te verliezen.

Maak daarna het gebouw en de verdiepingen aan. Open de projectmetadata en vul projectnaam, installatieadres en installateur in. PlanElec gebruikt die gegevens later in titelblokken, het zelfcontrolerapport en het dossier.

2. Grondplan en ruimtes opbouwen

In het onderdeel Grondplan teken je buiten- en binnenmuren als veelhoek of rechthoek. Heb je al een plan, dan importeer je het als referentiebeeld en kalibreer je het met een gekende afstand.

Sneller gaat het met herkenning: zet een pdf, scan of foto (pdf, png, jpeg of webp) bij Projectstukken en start in de voorvertoning Plattegrond herkennen. PlanElec stelt muren, ruimtes met oppervlakte, deuren, ramen en ondersteunde toestelsymbolen voor. Je bevestigt de schaal, corrigeert het voorstel en neemt het over in een lege verdieping. Hoe dat precies werkt, lees je in Grondplan herkennen uit pdf of foto.

Zodra muren een gesloten vlak vormen, herkent PlanElec een ruimte. Geef elke ruimte een naam en categorie, bijvoorbeeld Keuken, Technische ruimte of Slaapkamer 1. Een nette ruimte-indeling betaalt zich later terug: bij uitrustingsvoorstellen, bij het groeperen van verbruikers, in de materiaalweergave per ruimte en bij de vaktechnische controle. Werk per verdieping en controleer de geometrie voordat je veel toestellen plaatst; grote aanpassingen zijn eenvoudiger zolang het plan nog leeg is.

3. Elektrische toestellen plaatsen

Open het symbolenpalet en zet stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, vaste aansluitingen, verbindingsdozen en de verdeelkast op hun geplande plaats. Wandtoestellen klikken vast aan de muur, lichtpunten staan vrij in de ruimte.

Voor geschikte ruimtes stelt PlanElec stopcontacten, verlichting, een standaarduitrusting of een spotraster voor. Jij beslist op basis van deuren, ramen, inbouw, gebruik en natte zones wat blijft. De voorstellen zijn een bewerkbaar vertrekpunt; het ontwerp maak jij.

Je kunt ook aan de PlanElec-assistent in je eigen woorden vragen wat je nodig hebt, bijvoorbeeld „Plaats drie stopcontacten in de keuken”. Je opent hem met de botknop in de kopbalk of met ⌘J / Ctrl+J. Elke wijziging van de assistent is één aparte ongedaanmaakstap, en PlanElec controleert het project daarna met de AREI/RGIE-zelfcontrole. Meer daarover in AI-assistent voor elektrische planning.

4. Schakelaars, verbruikers en topologie koppelen

Koppel schakelaars aan de lichtpunten die ze echt bedienen. Voor vrije schakelaars en lichtpunten in een ruimte stelt PlanElec een schakelketen voor. De lijst met onverbonden componenten toont daarna wat nog ontbreekt.

Wijs de verbruikers vervolgens toe aan de juiste verdeelkast en kring. De automatische toewijzing groepeert gewone licht- en stopcontactpunten en behandelt ondersteunde bijzondere toestellen zoals kookplaat, wasmachine of laadpaal apart. Met meerdere verdeelkasten verdeelt de toewijzing over meerdere kasten de lasten; bij driefasige installaties verdeelt de fasebalancering over L1, L2 en L3 en waarschuwt ze bij duidelijke onbalans. Controleer in de voorvertoning beveiligingen, fase en kabelgegevens en neem pas dan over.

Verbindings- en aftakdozen koppel je als echte topologieknooppunten wanneer een kabel in aparte segmenten moet worden opgesplitst. Nabijheid volstaat niet: PlanElec voegt een doos niet automatisch in een elektrisch pad in.

5. Kabelroutes controleren

Voor gekoppelde toestellen berekent PlanElec een kabelroute langs de muren. Controleer begin, einde en verloop en voeg zo nodig manuele tussenpunten toe. Een manueel ingevulde lengte gaat voor op de berekende.

Kabeltype, doorsnede, plaatsingswijze en lengte moeten bij de echte installatie passen. De berekende nettolengtes gaan naar de kabellijst en het materiaaloverzicht; snijverlies en werfreserve tel je zelf bij. De handleiding Automatische planning legt de automatisering voor verbruikers, kabels, kringen en verdeelkast samen uit.

6. Verdeelkast vullen

Open het onderdeel Verdeelkast, kies behuizing, rijen en poolconfiguratie en start Auto-Toewijzen. PlanElec plaatst hoofdschakelaar, differentieelschakelaars en automaten in de voorziene volgorde op de DIN-rails en houdt standaard 20 procent railruimte vrij.

Controleer daarna modulebreedtes, beveiligingsgroepen en de verbindingen van hoofdschakelaar naar differentieelschakelaar en verder naar de automaten. Ontbrekende verbindingen vul je aan met het verbindingswerktuig, modules verschuif je met de hand. Bij meerfasige installaties controleer je ook het fase-overzicht. Sta je voor een bestaande verdeelkast, dan herkent PlanElec op kastfoto’s de zichtbare DIN-modules en neemt ze na jouw controle over in een lege verdeelkast.

7. Eendraadschema en zelfcontrole nakijken

PlanElec bouwt het eendraadschema op uit de elektrische topologie. Controleer of verbruikerstakken, beveiligingen, kabelgegevens en aftakkingen volledig verschijnen. Klopt een toewijzing niet, dan corrigeer je de relatie in het gedeelde projectmodel, niet alleen in de tekening, en kijk je het schema daarna opnieuw na.

De AREI/RGIE-zelfcontrole meldt bevindingen in de regeldomeinen die PlanElec met je projectdata kan beoordelen. Ze is indicatief: een foutloze run betekent dat de ondersteunde regels in jouw gegevens geen fout vinden. Welke regels dat zijn, lees je in Wat controleert de zelfcontrole. De keuring van de uitgevoerde installatie doet het erkende controleorganisme.

8. Documenten exporteren

In het onderdeel Export maak je het eendraadschema, het situatieplan en het indicatieve zelfcontrolerapport als pdf. Zodra er verdeelkastgegevens zijn, staat ook de verdeelkast-pdf klaar. Het selecteerbare installatiedossier bundelt de documenten met voorblad, inhoudsoverzicht en doorlopende paginanummering. Kring-, materiaal- en kabellijst zijn beschikbaar als pilot: fabrikantneutraal, zonder prijzen en met zichtbare standaardaannames.

Controleer vóór het doorsturen metadata, leesbaarheid, paginavolgorde en open bevindingen. De status van elk document staat in Documenten exporteren.

Zo wordt je eerste doorloop betrouwbaar

Werk bij je eerste project met een klein, echt deel: één verdieping met verdeelkast, twee stopcontactkringen, verlichting en één vast toestel. Zo zie je snel welke informatie ruimtelijk, elektrisch of documentair is. Een stopcontactsymbool op het grondplan beantwoordt waar iets zit. Kring, beveiliging en kabel beantwoorden hoe het gevoed wordt. De export brengt beide samen; metingen die je niet hebt ingevoerd, staan er ook niet in.

Eerst inventariseren

Noteer aansluitingstype en spanning, bestaande verdeelkasten, ruimtes, verdiepingen en alle zichtbare elektrische punten. Verzegelde delen blijven dicht, en de netvorm leid je niet enkel af uit het aantal draden. Bij een bestaande installatie helpen foto’s van de labels en een zorgvuldige opname door een vakman meer dan aannames. Onbekende gegevens markeer je als open, in plaats van een aannemelijk kabeltype of een beveiligingswaarde in te vullen.

Toestellen en kringen apart beoordelen

Plaats eerst de verdeelkast en de echte toestellen. Koppel schakelaars aan de lichtpunten die ze werkelijk bedienen en wijs daarna verbruikers toe aan kringen. Bij elk automatisch voorstel controleer je of de voorgestelde groep vaktechnisch klopt. PlanElec geeft begeleiding en voorstellen; de goedkeuring van het elektrisch ontwerp geef jij als vakman. Kabellengte, plaatsingswijze, bundeling, omgeving, spanningsval, kortsluitstroom en fabrikantvoorwaarden horen bij jouw controle voor zover ze niet in het project zijn vastgelegd.

Drie weergaven gelijk houden

Gebruik dezelfde kringreferenties in de verdeelkast, het eendraadschema en het situatieplan. Verplaats je een toestel, splits je een kring of wijzig je een beveiliging, controleer dan alle drie de weergaven. Een goede tussentest: kan iemand anders vanaf een symbool op het situatieplan via de referentie de juiste kring vinden en terug naar de verdeelkast? Zo ja, dan is het project klaar om te documenteren.

De export als controlestap gebruiken

Maak eerst voorvertoningen. Controleer paginaovergangen, afgesneden labels, legende, installatieadres, verantwoordelijke, planversie en datum. Open de pdf’s daarna opnieuw en vergelijk ze met het actuele project. Eendraadschema, situatieplan, verdeelkast-pdf en dossier draaien in de normale workflow. De materiaallijst is een pilot met zichtbare dekkingsgrenzen en dient voor de planning, niet als bestelvrijgave.

De AREI-zelfcontrole is indicatief. Een foutloos resultaat betekent: de ondersteunde regels die uit jouw gegevens beslisbaar zijn, melden geen fout. Metingen, fabrikantgegevens, plaatselijke omstandigheden en niet-gemodelleerde regels controleer je ter plaatse. Laat ontwerp, uitgevoerde installatie en documenten vóór ingebruikname nakijken door een gekwalificeerde elektricien; de keuring doet daarna het erkende controleorganisme.

Als iets niet klopt

Opslaan, varianten en samenwerken

Geef project en verdiepingen stabiele, duidelijke namen. Voordat je een grote automatische planning of herstructurering uitprobeert, controleer je de opgeslagen toestand en maak je zo nodig een vergelijkingsexport. Een ontwerpvariant is nog geen uitgevoerde installatie: duid daarom duidelijk aan welke variant gepland, verworpen of ter plaatse uitgevoerd is.

Werken meerdere mensen aan het project, spreek dan af wie grondplan, elektrische toewijzing, verdeelkast en eindcontrole beheert. Gedeelde kringreferenties hernoemt niemand stilletjes. Een korte wijzigingsnotitie met datum, betrokken zone en verantwoordelijke voorkomt dat een nieuwe ruimtelijke versie samen met een oude elektrische versie wordt geëxporteerd.

Voorbeeld: één ruimte volledig uitwerken

Neem een keuken als oefening. Teken en benoem de ruimte, plaats algemene stopcontacten, verlichting en de vaste toestellen die echt gepland zijn. Koppel schakelaars aan hun lichtpunten en houd zware lasten apart waar jouw ontwerp dat vraagt. Kabel- en automaatwaarden leid je niet af uit de naam van een toestel: vul bevestigde gegevens in en laat onbekende kabellengtes open.

Controleer daarna de referenties op het situatieplan, het pad van elke verbruiker in het eendraadschema en de bezetting van de verdeelkast. Ga na of extra bronnen of buitenzones de scope raken. Exporteer beide schema’s en volg steekproefsgewijs drie toestellen in beide richtingen. Werkt die keten, dan neem je de volgende ruimte onder handen.

Privacy en projectgegevens

Gebruik in oefenprojecten geen echte klantgegevens. Een echt dossier heeft naam, installatieadres en verantwoordelijken nodig; deel ze alleen binnen de bevoegde projectkring. Controleer vóór verzending of een voorvertoning interne notities, oude varianten of onvolledige gegevens bevat. De ontvanger heeft de vrijgegeven documentversie nodig, niet je volledige werkstand.

Wanneer je eerste project klaar is

Een project is klaar als de ruimtelijke punten met het gebouw overeenstemmen, de elektrische toewijzingen traceerbaar zijn, verdeelkast en plannen dezelfde referenties gebruiken, open gegevens zichtbaar blijven en een vakman de relevante keuzes heeft nagekeken. De pdf is het resultaat van dat werk, niet het bewijs ervan. De keuring daarna beoordeelt de uitgevoerde installatie.

Archiveer tot slot de vrijgegeven pdf’s en noteer de bijbehorende projectversie. Wordt later een toestel verplaatst of een kring toegevoegd, dan vertrek je van die toestand. Zo blijft het verschil tussen vorige keuring, nieuwe planning en latere werkelijke toestand zichtbaar.

Checklist vóór de eerste download

• Gebouw, verdiepingen en ruimtes zijn volledig aangemaakt en benoemd.
• Alle elektrische toestellen staan op de juiste plaats.
• Verbruikers zijn gekoppeld aan topologie, kring en verdeelkast.
• Kabelroutes en lengtes zijn gecontroleerd.
• Beveiligingsketen en kastbezetting zijn aannemelijk.
• Eendraadschema en situatieplan zijn visueel nagekeken.
• Projectmetadata zijn volledig voor de beoogde documentversie.
• Bevindingen en dekkingslacunes van de zelfcontrole zijn begrepen en beoordeeld.

Verder lezen en officiële bron

• Een eendraadschema maken
• Een situatieplan tekenen
• Een verdeelkast plannen
• FOD Economie: officiële AREI/RGIE-boeken, Boek 1 V06

PlanElec brengt je van grondplan tot dossier. De uitvoering is de verantwoordelijkheid van de gekwalificeerde elektricien, de officiële beoordeling doet een erkend controleorganisme. Meer handleidingen vind je in het helpcentrum, het volledige aanbod in het functieoverzicht. Tijdens de Early Access registreer je gratis.